|
|
|
hfr leI amirMdr Kud ËuMmyvfr |
pMjfbI dI mÈhUr khfvq 'kfT dI hFzI bfr-bfr nhIN cVHdI` ipCly 5 sfl pMjfb dy muwK mMqrI rhy kYptn amirMdr isMG aqy AunHF dy hmfieqIaF `qy sO pRqIÈq ZukdI hY. AunHF kFgrs pfrtI aqy ies dy AuWGy nyqfvF ƒ ipwCy suwtidaF pMjfb `c mnmrËI nfl rfj clfieaf. pMjfb ivDfn sBf coxF dy nqIjy sfP drsfAuNdy hn ik lok Pqvf spÈt kYptn sfihb dy ivruwD igaf hY. kFgrs vot bYNk ƒ koeI bhuqf Dwkf nhIN lwgf. iek-zyZ pRqIÈq df Gftf koeI vwzf Gftf nhIN hY. lyikn akflI-Bfjpf ƒ 67 sItF (48+19) imlIaF hn, jdik kFgrs ƒ kuwl 116 nqIijaF `c 44 sItF hfsl hoeIaF hn. 5 sItF `qy aËfd AumIdvfr kfmXfb hoey hn. rfj `c bhujn smfj pfrtI, Kwby pwKI dlF aqy lok BlfeI pfrtI ƒ koeI sIt nhIN iml skI. sB qoN vwD swt akflI dl mfn, 1920 aqy dUsry Coty akflI gutF ƒ vwjI, ijnHF bfry ieh soc vI sI ik kYptn sfihb AunHF ƒ ÈRomxI akflI dl ivruwD pMQk muhrf bxf ky vrqxf cfhuMdy sn. idwlI ÈRomxI akflI dl df afgU prmjIq isMG srnf vI akflI-Bfjpf gwTjoV dy s[ pRkfÈ isMG bfdl dI agvfeI `c cwl rhy jyqU rwQ ƒ QMmx `c nfkfm irhf.
sMn 2002 dIaF coxF `c kYptn amirMdr isMG ny iBRÈtfcfr aqy ivkfshIxqf ƒ mIzIaf rfhIN aqy dUjy prcfr dy blbUqy vwzf muwdf bxfieaf sI. s[ pRkfÈ isMG bfdl `qy 3,700 kroV dI jfiedfd bxfAux dy doÈ lgfey sn. AunHF dI srkfr ƒ mhFiBRÈt srkfr grdfinaf sI. ievyN hI AunHF ny s[ bfdl ƒ 18vIN sdI dI soc rwKx vflf rUVIvfdI aqy ipCfKVI afgU grdfinaf. pMjfb dy ivkfs-rihq muwdy AuTfey. Aus smyN votr AunHF dy kUV-prcfr `c af gey. kFgrs ƒ 61 sItF `qy ijwq hfsl hoeI sI. do `qy sI pI afeI dy AumIdvfr ijwqy sn, jo Aus ny iqkVmbfËI nfl kFgrs ivDfn dl `c Èfml kr ley sn jdik 10 dy krIb aËfd AumIdvfr ijwqy sn. ÈRomxI akflI dl-Bfjpf gwTjoV ƒ 44 (41+3) sItF hfsl hoeIaF sn.
lyikn ijs iBRÈtfcfr dy muwdy `qy kYptn amirMdr isMG ny cox ijwqI sI Auh aqy AunHF dI kFgrs srkfr ipCly 5 sfl Aus `c hI Dwsdy cly gey. pUry 5 sfl s[ bfdl ivruwD iBRÈtfcfr df rfg alfpdy, AunHF aqy AunHF dy pirvfr ivruwD pMjfb cOksI ivBfg rfhIN drj kysF df ipwCf krdy hoey vI ies afPq qoN srkfr aqy pfrtI ƒ bcf nf sky. rfj dy afKrI mhIinaF `c iBRÈtfcfr dy anyk skYNzlF `c AunHF dI srkfr aqy afgU Psdy cly gey. hr ivBfg `c iBRÈtfcfr vDdf clf igaf. ies krky afm lok nrfË huMdy cly gey.
4 sfl kYptn sfihb aqy AunHF dy jotIdfr akflI nyqfvF ƒ hI nhIN blik kFgrs dy purfxy aqy tksflI nyqfvF aqy ivDfiekF ƒ dbfAux, AunHF ƒ rfjnIqk qOr `qy afqMikq krn `c ruwJI rhI. 2003 dy aKIr `c kFgrs dy nrfË ivDfiekF ny bIbI rfijMdr kOr BwTl dI agvfeI `c bhumq nfl kYptn df qKq AultfAux df sPl Xqn kIqf, ijs ƒ hfeI kmFz ny asPl bxf idwqf. lyikn kYptn sfihb ny ies aMqr ivroD qoN sbk iswKidaF sfrI pfrtI aqy tksflI afgUaF ƒ nfl lY ky Èfsn clfAux dI jfc nf iswKI.
pUry 4 sfl vwK-vwK ivBfgF dIaF 90 hËfr postF Kqm krn dI kvfied jfrI rhI. iswiKaf aqy ishq syvfvF dy inwjIkrn aqy Tykfkrn rfhIN ienHF df Bog pf idwqf igaf. 40 lwK byruËgfr nOjvfnF ƒ ruËgfr dy mOky muheIaf krfAux df koeI Xqn nf kIqf igaf. iksfnF dIaF ËmInF kOzIaF dy Bfa inwjI kMpnIaF ƒ vycxIaF arMB kIqIaF geIaF. krmcfrI vrg dIaF hwkI mMgF driknfr kIqIaF geIaF. Kyq mËdUrF aqy snaqI mËdUrF dIaF qnKfhF `c koeI vfDf nf kIqf. ievyN rfj `c krmcfrI, iksfn, byruËgfr nOjvfn, mËdUr, vpfrI srkfr iKlfP AuWT KVHy hoey. AunHF dIaF hwkI mMgF mMnx dI QF AunHF ƒ QF-QF golI, lfTI aqy jylHF dy iÈkfr bxfieaf igaf. lokÈfhI ZMg qrIikaF dI QF jbr qoN kMm ilaf igaf.
rihMdy iek sfl 'ivkfs` dIaF skImF `qy kMm krnf ÈurU kIqf. sVkF, sIvryj, mkfn AusfrI, itAUbvYlF dy iewkf-duwkf knYkÈn, bhurfÈtrI kMpnIaF dy iksfn mfrU, lok mfrU QoQy pRjYkt lgfAux, ienPotYk pRjYkt lgfAux, vYtrnrI XUnIvristIaF sQfpq krn, pwCVy vrgF ƒ pYnÈnF dyx, tfielts qy mkfn AusfrI leI shfieqf dyx df aml arMB idwqf. kuJ iek nOkrIaF vI idwqIaF pr AunHF `c dlflF ny aqy pRÈfsn ny hwQ rMg ley. lyikn ieh sfry pRjYkt aDUry hI rhy ijnHF df srkfr aqy lokF ƒ koeI lfB nf hoieaf. isrP mMqrIaF aqy ivDfiekF ny bhurfÈtrI kMpnIaF, BU-mfPIaf, nÈf-mfPIaf qoN KUb irÈvqF leIaF, ijnHF dy blbUqy ivDfn s
Bf coxF `c DUaFDfr prcfr krn, Dn rfhIN votF KrIdx, niÈaF rfhIN votrF ƒ pRBfvq krn df Xqn kIqf. 'ivkfs Xfqrf` isrP muwK mMqrI df pRsfÈnk ivKfvf sI jdik ivkfs pwKoN pMjfb dyÈ aMdr pihly nMbr qoN iKsk ky 5vyN nMbr `qy clf igaf sI. pMjfb aMdr pUry 5 sfl iek vft vI ibjlI iqafr nhIN kIqI. mihMgy Bfa bfhroN KrId ky iksfnI, snaq, GrylU AupBogqf ƒ vMzI. pOxy cfr sfl iksfn ƒ ibjlI dy ibl Toky jo afKrI svf sfl hI mfP kIqy. ievyN kYptn sfihb ivkfs pwKoN burI qrHF mfr Kf gey.
lokqMqr `c jykr pRÈfsn ƒ jvfbdyh aqy pfrdrÈI nhIN bxfieaf jFdf qF lok KPf huMdy hn. jykr lokF ƒ nIqIaF dy inrDfrn aqy aml `c BfeIvfl nhIN bxfieaf jFdf qF vI Auh nrfË ho jFdy hn aqy ivkfs kfrj inGr jFdy hn. kYptn sfihb ny afm lokF ƒ qF dUr dI gwl, kFgrs pfrtI ƒ vI BfeIvfl nf bxfieaf. pfrtI pRDfn s[ ÈmÈyr isMG dUlo ƒ hr mrhly `qy nIvF ivKfAux df Xqn kIqf jo AunHF dI afKr hfr df kfrn bixaf. ipwTU mMqrI lokF ny mUDy mUMh suwty ijnHF `c cODrI jgjIq isMG, sRI rGunfQ shfeypurI, sRI mihMdr isMG ky pI, jgmohn isMG kMg, avqfr hYnrI, suirMdr isMglf (lok sBf hlkf aMimRqsr), hrnfm dfs jOhr afid Èfml hn. keI rfj mMqrI aqy sMsdI skwqr vI hfry. Pqvf sfP hY ik srkfr, pRÈfsn aqy jnqf `c iswDf sMprk nhIN sI. kmfl dI gwl qF ieh rhI ik votrF ƒ KrIdx, ijvyN ik DnfZ pfrtIaF bfry crcf hY, leI kroVF rupey Krcx dy bfvjUd vI ijwq nsIb nf hoeI.
kYptn sfihb dI sB qoN vwzI Buwl ivDfn sBf coxF ƒ afpxy aqy s[ bfdl drimafn ÈKsI lVfeI bxfAuxf sI. Auh s[ bfdl aqy AunHF dy pirvfr df pMjfb dy rfjnIqk nkÈy qoN mlIafmyt krnf cfhuMdy sn. ies `c Auh burI qrHF mfr Kf gey. AunHF ny pMQk msilaF, Dfrmk ÈqfbdIaF mnfAux dIaF jugqF ƒ afpxy ivroDI s[ bfdl ivruwD vrqx df shfrf vI ilaf pr nfkfm rhy. kYptn sfihb dy inwjI ivroD krky s[ bfdl dy Gr pMjfb rfjnIqI df 'cVHdf sUrj` s[ suKbIr isMG bfdl vjoN Augimaf. Aus dy pMjfb dy nOjvfnF ƒ munËm krn, pfrtI prcfr muihMm aqy mIzIaf mYnjmYNt ny hr mrhly `qy kYptn ƒ hfr idwqI. dUsry s[ bfdl ny afpxI pfrtI dy AuWGy nyqfvF smyq ipMz pwDr dy akflI afgUaF ƒ nfl lY ky ieh muihMm clfeI. idn-rfq iek kIqf. Kfxf-pIxf Bulf idwqf. Bfjpf dy rfÈtrI nyqfvF qoN ielfvf, hirafxf dy ienYlo suprImo sRI Em pRkfÈ cOtflf, ibhfr dy muwK mMqrI sRI inqIÈ kumfr afid ƒ vI cox muihMm `c Joikaf.
kYptn sfihb df sB qoN vwzf nFhpwKI kdm kFgrs pfrtI dI DrminrpwK ÈvI ƒ qfr-qfr kridaF zyrf 'swcf sOdf` dy muKI vwloN kFgrs dy hwk `c Pqvf jfrI krfAuxf sI. BfvyN mflvy `c 67 `coN 35 sItF ies blbUqy AunHF ny ijwq leIaF hn pr jo pfrtI dI DrminrpwK ÈvI dfgI kIqI hY Ausdf BivwK `c inÈcy hI vwzf nuksfn hovygf.
kYptn sfihb df JUT iek vfr swc nhIN hoieaf. kFgrs 65-70 sItF nf ijwq skI. dUsry pfsy akflI-Bfjpf ivDfn sBf aMdr Tos bhumq lY ky s[ pRkfÈ isMG bfdl dI agvfeI `c srkfr gTq krn `c sPl irhf. hkIkq qF ieh hY ik kYptn dIaF afphudrIaF krky kyNdr aMdr kFgrs dI agvfeI vflI XU pI ey srkfr ƒ vI ÈrimMdgI AuTfAuxI peI hY. jykr kyNdr dy afgUaF aqy kFgrs pRdyÈ pRDfn s[ ÈmÈyr isMG dUlo dI nyk slfh `qy kFgrs ny pMjfb `c KwbypwKI pfrtIaF nfl smJOqf kIqf huMdf qF Èfied hfr df mUMh nf vyKxf pYNdf. bhuq sfrIaF sItF kFgrs ny kuJ sYNkiVaF nfl jF sYNkVy nfl hI hfrIaF hn. kFgrs hfeI kmfn ƒ pMjfb dy nqIijaF df ivÈlyÈx kridaF BivwK `c aYsy afgU hwQ agvfeI dyxI cfhIdI hY jo pMjfb `c kFgrs ƒ ËuMmyvfr ivroDI iDr vjoN AusfrU BUimkf `c KVHf kry. swqfDfrI gwTjoV nfl myl-jol aqy AusfrU aflocnf rfhIN pMjfb dy ivkfs `c ieiqhfsk Xogdfn pfvy.
drbfrf isMG kfhloN |
|
|