sunfm/kflIcrn kOiÈk
Èihr sunfm ƒ ÈhId-ey-afËm ÈhId AUDm isMG dI jnm BUmI hox mfx pRfpq hY. vwKo-vwK isafsI pfrtIaF byÈwk ÈhId df nF lY ky afpxI GtIaf rfjnIqI dIaF rotIaF qF sykdIaF rihMdIaF hn pr ÈhIdF dy smfrkF dI hflq vwl ieh rfjsI nyqf koeI iDafn nhIN idMdy. ÈhId AUDm isMG df jwdI Gr muhwlf rfeypUrIaf ivKy siQq hY. AuNJ qF pMjfb srkfr dy mMqrI Èihr ƒ nmUny df Èihr bxfAux dy dmgjy mfrdy rihMdy hn pr ÈhId dy jwdI Gr dI jo jrjr hflq hY, Aus ƒ vyK ky ienHF lIzrF vwloN kIqy sfry dfaivaF dI pol KuwlH jFdI hY. byÈwk ies Gr ivc purfqv ivBfg df iek krmcfrI qYnfq hY pr Gr dI Cwq ivcoN igrdI imwtI, CotI iewt dIaF kMDF ivcoN ikrdI ryhI aqy isAuNK KfDIaF cugfTF sYlfnIaF ƒ ies XfdgfrI iemfrq pRqI srkfr dI byruKI df sbUq idMidaF hn.
ÈhId dy Gr dy bfhr byÈwk iek hYNz pMp lwigaf hoieaf hY pr keI sflF qoN ieh bMd dI hflq ivc hY. ipClIaF ngr kONsl dIaF coxF ivc ies vfrz dy sbMDq ijwqy aYm sI ny vfadf kIqf sI ik jy Auh ijwq igaf qF Auh ies pMp ƒ TIk krfAuxgy jF bdlvF pRbMD krngy pr ies kONslr df vfadf vI ajy qwk inBf nhIN hoieaf. ies CotI pr afÉrI sfhF `qy KVI ies durlB iemfrq ivc ÈhId dIaF XfdF nfl sbMDq kuJ vsqF qF peIaF hn pr ÈhId dy jwdI Gr dy drÈn krn leI afAuNdy ÈrDflUaF dy bYTx leI koeI ZuwkvIN ivvsQf nhIN, kyvl do purfxIaF kursIaF hI sYlfnIaF dy bYTx leI buwqf sfrdIaF hn. purfqv ivBfg dy krmcfrI ny dwisaf ik Auh smyN-smyN isr srkfr ƒ ies smfrk ƒ suDfrn leI ilKf-pVHI krdf rihMdf hY pr srkfr vwloN ies dI kfieaf klp krn leI ajy qwk koeI Tos kdm nhIN cuwky gey. ÈhId dy jnm idn 26 dsMbr `qy kyvl Aus dy jwdI Gr aqy buwqF dy sfhmxy klI aqy kuJ hfr pf ky ÈhId vwloN idwqI lfsfnI kurbfnI df muwl moVn df Xqn kIqf jFdf hY. iesy qrHF ÈhId dy ÈhIdI idvs 31 julfeI ƒ smyN dI srkfr vwloN rfj pwDrI smfgm qy lMmIaF-lMmIaF dIaF qkrIrF krky isafsI pRBU qoN vfh-vfh Kwt lYNdy hn. lokF dI purËor mMg hY ik ÈhId dy jwdI Gr ƒ iek Èfndfr Xfdgfr bxfieaf jfvy qF ik sfzIaF afAux vflIaF pIVIaF amIr ivrsy ƒ Xfd rwK skx aqy ÈhIdF df snmfn qy siqkfr krn dI pRyrnf lY skx.
zyry dI mhMqI ƒ lY ky purfxy qy mOjUdf muKI ivcfly JVp
brnflf/bfl ikRÈn
nyVly ipMz sMGyVf dy pRiswD zyrf bfbf tyk dfs dI mhMqI ƒ lY ky purfxy zyrf muwKI suKdyv munI aqy mOjUdf muwKI kyvl dfs ivckfr Ëbrdsq JVp hox df smfcfr hY. ies lVfeI ivc suKdyv munI aqy kyvl dfs smyq do ipMz sMGyVf dy vfsI vI burI qrHF ËKmI ho gey.
ies zyry dI mhMqI ƒ lY ky svf ku sfl pihlF Aus smyN ivvfd KVHf ho igaf sI, jdoN ies zyry df Aus smyN df muwKI suKdyv munI ƒ puils ny iksy kys ivc igRPqfr kr ilaf sI. Aus smyN ipMz vfsIaF aqy sfDU ByK vwloN vwzI jfiedfd dI mflkI vfly ies zyry df mhMq kyvl dfs ƒ inXukq kr idwqf igaf sI. BfvyN suKdyv munI Aus kys ivcoN bfiewjq brI ho igaf sI, pr ipMz vfsIaF ny Aus ƒ dubfrf zyry df mhMq mMnx qoN ienkfr kr idwqf. ies sbMDI mhMq suKdyv munI ny hfeIkort df drvfËf vI KVkfieaf sI. ies mOky suKdyv munI ƒ surwiKaf leI iek srkfrI gMnmYn vI imilaf hY.
awj dI Gtnf dy vyrvy idMidaF gurnfm isMG, bMq isMG, jrnYl isMG aqy krnYl isMG qoN ielfvf ipMz sMGyVf dy vfsI kfPI ivakqIaF ny dwisaf ik Èfm cfr vjy dy krIb suKdyv munI afpxy gMnmYn qoN ielfvf kuJ inhMgF ƒ nfl lY ky zyry ivc phuMicaf qF AuQy Ausdf mOjUdf muwKI kyvl dfs nfl qkrfr ho igaf. ies AuprMq donF iDrF ivc ihMsk JVpF hoeIaF. ijs kfrn ijQy kyvl dfs aqy mhMq suKdyv munI ƒ kfPI swtF vwjIaF, AuQy iek ipMz vfsI pRIqm isMG dI bFh tuwt geI aqy gurjIq isMG vI ËKmI ho igaf. ies AuprMq mhMq suKdyv munI, mhMq kyvl dfs, pRIqm isMG aqy gurjIq isMG ƒ qurMq isvl hspqfl brnflf ivc dfKl krvfieaf igaf. brnflf puils ny ies sbMDI dwisaf ik ËKmIaF dy ibafn lYx qoN bfad pUrI Gtnf dI pVqfl krky jo vI ivakqI doÈI pfey gey AunHF iKlfP bxdI kfrvfeI kIqI jfvygI.
pfxI dI vfrI ƒ lY ky do iDrF dI lVfeI `c 6 ËÉmI
sMgq mMzI/DflIvfl
puils Qfxf sMgq aDIn pYNdy ipMz sMgq klF ivc pfxI dI vfrI ƒ lY ky hoey qkrfr dy lVfeI `c bdl jfx qoN bfad cwly gMzfsy aqy hor qyËDfr hiQafrF kfrn 6 ivakqI ËÉmI ho gey ijnHF ƒ biTMzf dy isvl hspqfl ivc dfKl krvfieaf igaf.
sUqrF qoN pRfpq hoeI jfxkfrI anusfr ipMz sMgq klF dy sfbkf srpMc aqy akflI afgU sUrj isMG aqy Aus dy Brf pfl isMG aqy ibMdr isMG dI afpxy sky cfcy jgvMq isMG nfl purfxI rMijÈ clI af rhI hY. bIqy idn dovyN iDrF df pfxI dI vfrI ƒ lY Aus smyN JgVf ho igaf jdoN pfl isMG afpxy cfcf jgvMq isMG aqy Aus dy puwqrF qoN pfxI vwZx smyN kuJ imMtF ƒ lY ky hoey qkrfr qoN bfad afps ivc AulJ pey aqy ies JgVy ivc ËKmI hoey pfl isMG dy Brf sUrj isMG aqy ibMdr isMG ƒ jdoN ies bfry pqf lwgf qF Auh votF kfrn skUl ivc sn ijQoN Auh qurMq Gtnf vflI QF phuMcy ijQy dovyN iDrF ivckfr Kuwlky qyËDfr hiQafrF dI vrqoN hoeI aqy dovyN hI iDrF dy 6 ivakqI ies lVfeI ivc gMBIr ËKmI ho gey.
sUqrF qoN pqf lwgdf hY ik ies JgVy ivc jgvMq isMG dy puwqr suKmMdr isMG dI bfh tuwt geI hY aqy sUrj isMG, pfl isMG, ibMdr isMG, jgvMq isMG aqy avqfr isMG ies lVfeI ivc gMBIr qOr `qy ËÉmI ho gey hn. ies bfry jdoN Qfxf sMgq dy ieMcfrj amrjIq isMG kulfr nfl sMprk kIqf qF AunHf ies lVfeI bfry byvsI Ëfhr kridaF koeI vI spwÈt AuWqr nhIN idwqf.
iËkrXog hY ik ies lVfeI nfl sbMDq dovyN hI iDrF akflI dl nfl sbMDq hn ijs kfrn isafsI dbfa kfrn puils koeI vI kfrvfeI krn dI siQqI ivc nhIN jfpdI.
Èrfb vMzx `c kIqf irkfrz kfiem
KnOrI/bljIq kMboj
afpxy afp ƒ pMQk aKvfAux vfly akflI dl (b) ny ienHF coxF ivc Èrfb vMzx dy mfmly `c dUsrIaF pfrtIaF ƒ ipwCy suwtidaF 7 qrIk ƒ lok sBf dIaF peIaF votF dOrfn votrF ƒ BrmfAux leI ijQy akflIaF vwloN kFgrs nfloN keI guxf iËafdf Èrfb vMzy jfx dIaF ÉbrF imlIaF hn, AuQy hI votF KrIdx leI grIb lokF ƒ pYsy vMzx dy mfmly ivc vI akflIaF df ieko-iek nfm lokF dy sfhmxy afieaf hY.
dyÈ syvk vwloN kIqy srvy aqy gupq sUqrF qoN imlI jfxkfrI anusfr lok sBf hlkf sMgrUr qoN qIjy morcy dy AumIdvfr aqy lok BlfeI pfrtI dy pRDfn blvMq isMG rfmUvflIaf aqy ÈRomxI akflI dl aMimRqsr dy pRDfn aqy pfrtI AumIdvfr ismrnjIq isMG mfn vwloN smfijk qy Dfrimk kdrF kImqF ƒ kfiem rwKidaF Èrfb vMzx qoN pUrI qrHF prhyË kIqf igaf.
ies dy nfl hI bhujn smfj pfrtI dy AumIdvfr vwloN vI hlky ivc Èrfb vMzy jfx dI ikiqEN koeI Ébr nhIN imlI. pRMqU Kud ƒ sB qoN vwzI pMQk pfrtI hox dy dfavy krn vfly akflI dl (b) ny sfry pMQk asUl qy Dfrimk kdrF kImqF ƒ pUrI qrHF iek tMg dy kFgrs nfloN Cy qoN awT guxf vwD Èrfb vMzky afpxf kIrqImfn bxfieaf hY. ieQy hI bs nhIN imlIaF irportF anusfr ijQy kFgrsI AumIdvfr vwloN iËafdfqr dysI mfrkf Èrfb vMzy jfx dI Ébr imlI hY AuQy keI kdm awgy inklidaF hukmrfn bfdl akflI dl dy AumIdvfr vwloN aMgryËI Èrfb dIaF pytIaF vMzx dy smfcfr suxn ƒ iml rhy hn.
afpxf nF gupq rwKy jfx dI Èrq `qy pMQk rvfieqF `qy pihrf dyx vfly iswKF df kihxf hY ik sRI akfl qKq aqy iswKF dI imMnI pfrlImYNt ÈRomxI gurduafrf pRbMDk kmytI qy afpxf kbËf jmfeI bYTy ieh aKOqI pMQk akflI iswKF qy hor lokF df kI Kyh qy svfh Blf krngy jo pYsy aqy nÈy vMzx coxF ijwqx dI koiÈÈ kr rhy hn.
bnfrs bfg `c hfdsf hoxoN tilaf
sMgrUr/Piqh pRBfkr
bnfsr bfg jo sMgrUr Èihr dI KUbsUrq sYrgfh aqy ieiqhfsk Xfdgfr mMnI jFdI hY, iewQy iek suwky drKq ƒ awg lwgx kfrn bhuq vwzf hfdsf hox qoN tl igaf. Èfm 6 vjy ijAuN hI sInIar istIjn dy jnrl skwqr E pI aroVf ny ieh awg lwgI dyKI, Auusy smyN Pfier ibRgyz ƒ Pon kIqf ijnHF ny quurMq af ky Pfier ibRgyz dI gwzI rFhI pfxI pf ky awg `qy kfbU kIqf.
AunHF dwisaf ik bnfsr bfg ivKy bUitaF dI bhuqfq kfrn awj kwl pwqJV dy mOsm ivc pwqy JV jFdy hn. ijnHF ƒ iewkTf krn dI QF awg lf idwqI jFdI hY. ijs kfrn ieh awg lwgI hY qy Coty-Coty bUty vI kfPI Juls gey hn. awg lwgx smyN bfg ivc koeI vI mflI jF cOkIdfr mOjUd nhIN sI. idn dy smyN vI bUitaF dIaF, ikafrIaF dI sFB sMBfl leI vI ipCly keI mhIinaf qoN koeI vI mflI idKfeI nhIN idMdf hY, ijs kfrn bfg ivc sPfeI df vI bhuq burf hfl hY. imAuNsIpl sPfeI syvk jo pihlF hPqy ivc iek idn af ky sPfeI krdy sn, Auuh vI awj kwl nhIN af rhy hn.
sInIar istIjn BlfeI sMsQF dy pRDfn suKdyv isMG jwsl qy AuuwGy buwDIjIvI crnjIq isMG AuuzfrI ny pRÈfsn ƒ quurMq ies KUbsUrq sYrgfh dI sPfeI krvfAux qy mflIaF df Auuicwq pRbMD krvfAux dI apIl kIqI hY. nfl hI awg lwgx dy kfrn dI vI CfxbIx kIqI jfvy. vrxnXog hY ik 31 mfrc 09 qoN bfad ikÈqIaF qy JUilaF df Tykf nf hox kfrn, bwcy ikÈqIaF ƒ qoVdy rihMdy hn.
iswiKaf aPsr vwloN mMgF mMnx df Brosf
mogf/jsgIr sidEVf
drjfcfr krmcfrI XUnIan iswiKaf ivBfg ieMtk dy sUbf pRDfn krmcMd icMzflIaF iËlHf ieMtk pRDfn ivjY DIr aYzvokyt dI rihnumfeI hyT iËlHf iswiKaf aPsr ipRqpfl kOr sMDU ƒ iewk vwzy kfPly rfhIN ltkdIaF mMgF sbMDI jfxkfrI idMidaF hoieaF dwisaf ik pfrttfeIm krmcfrIaF ƒ mfnXog hfeIkort dy PYsly muqfibk qurMq rYgUlr kIqf jfvy ies qy ivcfr vtFdrf kIqf igaf. afiKr ivwc iËlHf iswiKaf aPsr vwloN Brosf dvfieaf ik qwQ dy afDfr `qy lok sBf coxF qoN bfad ies mMg ƒ lfgU kr idwqf jfvygf.
ies qoN ielfvf TMzI vrdI qurMq idwqI jfvygI. rYgUlr krmcfrIaF dI mOq qoN bfad pirvfr dy iewk mYNbr ƒ qrs dy afDfr `qy nOkrI idwqI jfvygI, pI tI ey krmcfrIaF suinafrtI sUcI iqafr kIqI jfvy, mYitRk pfs drjfcfr krmcfrIaF ƒ aYs aYl ey dIaF postF `qy lgfieaf jfvy, pfrttfeIm krmcfrIaF do mOq qoN bfad Ausy pirvfr ivwcoN iewk krmcfrI ƒ nOkrI idwqI jfvy.
ies mOky `qy pMjfb dy kYÈIar jgqfr isMG zrolI, shfieq skwqr pMjfb joigMdr isMG PrIdkot, iËlHf pRDfn drÈn isMG cuMgfvf, mogf-2 dy pRDfn ryÈm isMG, blfk inhfl isMG vflf dy pRDfn Bgvfn isMG, mIq pRDfn inrml isMG, qUVI iClkf XUnIan dy pRDfn hrnyk isMG, msflf PYktrI dy pRDfn suKdyv isMG, irkÈf XUnIan dy skwqr jwsf isMG, mihlf mMzl iËlHf mogf dI pRDfn bIbI kFqf, mihlf mMzl qihsIl dy pRDfn amrjIq isMG Gwl klF, pfrttfeIm krmcfrI bIbI pRkfÈ kOr, jMgIr kOr, hrdIp kOr, jsvIr kOr mhyÈvrI, jgn nfQ imÈrf qoN ielfvf vwK-vwK jQybMdIaf dy afgUaF ny ies zYpUtyÈn ivwc Bfg ilaf.
kFgrsI afgUaF vwloN jgmIq dI ijwq df dfavf
mukqsr/ky aYl muksrI
kFgrs pfrtI dy sInIar afgU irpjIq isMG brfV ivDfiek kotkpUrf, amirMdr isMG rfjf viVMg, mlkIq kOr iswDU, gurlfl isMG jwsyafxf, hYpI KyVf ny lok sBf hlkf iProËpur ivc kFgrs pfrtI pRqI ivKfey gey votrF dy Aulfr `qy qswlI df pRgtfvf kridaF dfavf kIqf ik ies sIt qoN kFgrs pfrtI dy AumIdvfr jgmIq isMG brfV akflI-Bfjpf dy AumIdvfr ƒ krIb 1 lwK vot `qy krfrI hfr dyxgy.
AunHF ikhf ik kwlH votrF vwloN vwzI pwDr `qy kIqf igaf mqdfn ies gwl dI gvfhI Brdf hY ik lokF ivc akflI-Bfjpf srkfr vwloN ipClIaF pMcfieqI, blfk sMmqI aqy iËlHf pRIÈd dIaF coxF ivc lokqMqr dy kIqy kql df bdlf kFgrsI AumIdvfr ƒ vot pf ky ilaf hY. AunHF afs pRgtfeI ik jgmIq isMG brfV dI ijwq qF XkInI hY bws 16 meI ƒ aYlfn hoxf bfkI rih igaf hY.
kFgrs df shI nfhrf hY kFgrs df hfQ grIb kI grdn ky pfs : kÈXp
aihmdgVH/suKjIq KyVf
lok sBf hlkf PiqhgVH sfihb qoN AumIdvfr zf[ rfey isMG dy hwk ivwc awj mMzI aihmdgVH dI dfxf mMzI ivKy rYlI kIqI geI ijs ivwc muwK qOr `qy bspf dy kOmI jnrl skwqr nirMdr kÈXp, pMjfb pRDfn avqfr isMG krImpurI mYNbr rfj sBf afid ny lokF ƒ sMboDn kIqf.
bspf dI aihmdgVH ielfky dI tIm aqy ivDfn sBf hlkf amrgVH dy ieMcfrj ivkfÈ Èrmf dy Xog Xqnf sdkf hoeI ies rYlI dOrfn nirMdr ksXp ny bolidaF ikhf ik kFgrs ny ijhVf nfhrf lgfieaf hY ik kFgrs df hfQ grIb ky sfQ asl ivwc hux qwk ieh nfhrf ieMJ sfbq hoieaf hY ik ”kFgrs df hfQ grIb kI grdn ky pfs”. AunHF ikhf ik kFgrs dy rfj ivwc mihMgfeI ieMnI vD cuwkI hY ik jykr dubfrf srkfr kFgrs dI bx geI qF grIbF dy srIr qy kwpVf vI nhIN rhygf. AunHF ikhf ik kFgrs ny hr vrg dy lokF qy 61 sfl awiqafcfr kIqy hn AunHF ikhf ik iswKF dy glF ivwc jldy hoey tfier pfky sfiVaf igaf.
AunHF ikhf dUjI pfrtI hY Bfjpf ijhVI ny lok sBf coxF afAux `qy lokF nfl anykF vfady krdI hY ik asIN mMdr bxfvFgy, msijd bxfvFgy pr votF qoN bfad ieh Bfjpf rfm df nF qwk nhIN lYNdI. AunHF ikhf ieh dovyN pfrtIaF dyÈ aMdr dMgy Psfd krvf ky dyÈ dI eykqf qy aKMzqf ƒ Kqm kr rhIaF hn aqy afpsI BfeIcfrf Kqm kr rhIaF hn.
AunHF XU pI ivwc kumfrI mfieafvqI dI srkfr vfry bolidaF ikhf ik AuQy kumfrI mfieafvqI ny anykF ivkfs kfrj kIqy hn.
ies mOky pMjfb bspf pRDfn avqfr isMG krImpurI ny bolidaF ikhf ik votF ivwc isrP cfr ku idn hI rihMdy hn pr ipCly 61 sfl rfj krn vflI kFgrs ny dyÈ ƒ luwt ky ieMnf DMn iekwTf kIqf hY ik hux iqMn cfr idn votrF ƒ pYisaF, kwpiVaF aqy hor vsqUaF afid df lflc dy ky votF KrIdx df Xqn krngy pr votro qusIN ienHF dy JFsy aqy lflc ivwc af ky afpxI jmIr nf gvf lYxf. AunHF ikhf ik 4 hËfr sfl grIbF ny gulfmI kwtI hY pr hux 4 hËfr sfl qoN bfad iewk dilq pirvfr ivwc pYdf hoeI kumfrI mfieafvqI ƒ idwlI dy qKq `qy bYTx df mOkf imilaf hY AunHF ikhf ik pMjfb aMdr smuwcy Drm aqy smuwcf smfj kumfrI mfieafvqI ƒ pRDfn mMqrI bxnf dyKxf chuMdf hY AunHF ikhf ik ies leI bspf dy AumIdbfr zf[ rfey isMG dy hwQ mhbUq kro.
ies mOky lok sBf hlkf PiqhgVH sfihb qoN AumIdvfr zf[ rfey isMG ny bolidaF ikhf ik mYƒ lokF qoN BfrI AumIdF hn aqy myrI cox muihMm qoN ivroDI Gbrf cuwky hn AunHF ikhf ik idwlI gurduafrf kmytI df pRDfn mYƒ Pon `qy kihMdf hY ik qusIN bYT jfE aqy hor Pon vI afey ijhVy ik mYƒ 10 kroV rupey dI pyÈks krdy hn pr mYN votrF nfl byeImfnI nhIN krFgf.
ies mOky rfjf rfijMdr isMG nnhyVIaf, sMgrUr lok sBf dy AumIdvfr cODrI muhMmd jmIl rihmfn, jsvMq isMG idEl, ivDfn sBf hlkf amrgVH dy ieMcfrj ivkfÈ Èrmf, mfstr guridafl isMG, suKivMdr isMG lihrf, jIvn isMG jnrl skwqr, suKivMd r kOr kuwp klF afid hfËr sn.
lok sBf coxF `c izAUtI inBf ky prqy irËrv stfP ƒ bxdf imhnqfnf dyx dI mMg
mØMzI ikilaFvflI/jspfl pflI
lok sBf coxF ivwc mukqsr qoN afpxI izAUtI dy ky prqIaF blfk lMbI dIaF mihlf-mulfËmF dy iek vPd ny ros pRgt krdy hoey dwisaf ik cox kimÈn Bfrq ny cox irËrv stfP nfl mqryeI mF vflf slUk kIqf hY. AunHF ny pwilEN ikrfieaf Krc krky cfr irhrslF atYNz kIqIaF aqy 7 meI ƒ sfrf idn Auc aiDkfrIaF nfl izAUtI dOrfn guËfiraf hY, pr AunHF ƒ imhnqfny vjoN iek Dylf vI nhIN idwqf igaf, jd ik votF puafAux vfly pRoËfeIizMg aPsr ƒ 1000 rupey aqy poilMg aPsr ƒ 700 rupey imly hn. ies sbMD ivwc jdoN Auh aYs zI aYm (cox) mukqsr ƒ imly qF AunHF ny ieh afKky afpxf pwlf JfV ilaf ik irËrv stfP leI jykr AuproN pYsy afey qF dy idwqy jfxgy. vPd ny pRbMDkF vwloN srkfrI kflj mukqsr ivwc irËrv cox amly leI kIqy gey pRbMDF dI vI iqwKI alocnf kIqI.
AunHF df kihxf sI ik AunHF ƒ AuQy dupihr df Kfxf qF kI, pIx leI pfxI vI nsIb nhIN hoieaf. mihlf mulfËmF dy vPd ny muwK cox kimÈn Bfrq qoN mMg kIqI hY ik irËrv stfP ƒ bfkI cox amly vFg bxdf imhnqfnf idwqf jfvy aqy BivwK ivwc krmcfrIaF dy Kfx-pIx aqy bYTx df Auicwq pRbMD kIqf jfvy.
brnflf pirvfr ny Aus drwKq dIaF hI jVHF vwZIaF, ijs dI Auh CF mfxdf irhf : ZINzsf
qpf mMzI/XfdivMdr isMG
akflI dl (b) dy sMgrUr sMsdI sIt dy AumIdvfr suKdyv isMG ZINzsf ny iewQy brnflf pirvfr vwloN kIqI pfrtI ivroDI kfrvfeI dI inMdf kIqI aqy ikhf ik surjIq isMG brnflf df pirvfr df jo vI rfjnIqk ruqbf hux qwk bixaf hoieaf hY, Auh ÈRomxI akflI dl (b) dy kfrn hI bixaf hoieaf hY. brnflf pirvfr ijhVy drwKq dI CF mfx irhf hY, Aus ny Aus drwKq dIaF jVHF hI vwZIaF hn.
sRI ZINzsf ny ikhf ik coxF qoN bfad ieh mfmlf pfrtI dI anuÈfsnI kmytI dy hvfly kIqf jfvygf qy brnflf pirvfr ƒ anuÈfsnI kmytI bxdI sËf ËrUr dyvygI. sRI ZINzsf ny brnflf pirvfr dy ienHF doÈF ƒ rwd kIqf ik AunHF kdy vI ies pirvfr dy iKlfÌ rfjnIqk goNdF guMdIaF hn.
sRI ZINzsf ny AumId pRgt kIqI ik ienHF coxF ivc pfrtI mËbUq ho ky inklygI qy lok sBf dIaF sfrIaF sItF `qy ijwq pRfpq hovygI. AunHF ikhf ik ienHF coxF ivc kyNdr dI aYn zI ey dI agvfeI ivc hI srkfr bxygI qy lfl ikRÈn azvfnI agly pRDfn mMqrI hoxgy. sRI ZINzsf vwloN vwK-vwK ipMzF ivc akflI dl (b) dI cox srgrmI ƒ qyË krn leI ielfky df dOrf kIqf igaf.
mry ivakqIaF dI jgHf hornF ƒ KVHf krky rijstrI krvfeI
pwKo klF/nryÈ grg
qpf qihsIl aMdr ipCly sfl keI sflF qoN mry do ivakqIaF dI jgHf `qy hor ivakqIaF ƒ KVHf kr ky qihsIldfr qoN pihlF qF muKiqafrnfmf krvfieaf aqy cfr idn bfad hI Aus ËmIn dI rijstrI krvf idwqI. qpf puils ny ipMz mOV nfBf dy srpMc mlkIq isMG dy ibafnF `qy cfr ivakqIaF dy ivruwD mukwdmf drj kr idwqf igaf aqy pVqfl jfrI hY. jfxkfrI anusfr imqI 03-03-2008 ƒ qpf qihsIl ivKy iewk muKiqafrnfmf invfsI kohfrvflf qihsIl kotkpUrf iËlHf PrIdkot hfl abfd mOV nfBf idKfieaf hoieaf hY.
ienHF vwloN muKiqafrnfmy ivwc iliKaf igaf sI ik AunHF dI ËmIn mOV nfBf ivKy hY, ijs dI Auh dyKBfl nhIN kr skdy. ies leI Auh afpxI pUrI hoÈ hvfÈ nfl mOV nfBf ivKy ijwQy vI sfzI ËmIn hY, Auh jwgr isMG puwqr dfrf isMG puwqr Drm isMG mOV nfBf ƒ inXukq krky ieh iekrfr krdy hF ik Aukq jwgr isMG sfzI ËmIn ƒ vycx, rihx kfrn, ies `qy krËf lYx, aÈtfm jfrI krvfAuxf, rsId jfrI krvfAux df muÉiqafrnfmf idMdy hF. jdoN ieh muKiqafrnfmf qpf qihsIl ivwc kIqf igaf qF gvfhIaF nCwqr isMG nMbrdfr kohfr isMG vflf iËlHf PrIdkot aqy hrI isMG nMbrdfr mOV nfBf ny pfeIaF aqy vsIkf nvIs ny afpxy hwQIN ilÉq krn qoN bfad qpf qihsIl dy qihsIldfr ny ies muKiqafrnfmy ƒ shI pfeI.
ies qoN isrÌ 4 idn bfad hI qpf qihsIl ivKy ies muÉiqafrnfmy dy afDfr `qy iewk bYa dI rijstrI nMbr 2249 imqI 03-03-2008 ƒ hlkf ptvfrI dI jmHFbMdI dI irport dy afDfr `qy Aus smyN dy qihsIldfr qpf amrjIq isMG ny bfËfrI kImq 2 lwK 81 hËfr 250 rupey ivwc kuwl rkbf 3 knfl 15 mrly dI koz A-1 qihq Aukq jwgr isMG dy nF `qy hrI isMG nMbrdfr mOV nfBf aqy gurmyl isMG puwqr gurcrn isMG mOV nfBf dIaF gvfhIaF hyT qsdIk kr idwqI.
iËkrXog ieh hY ik ËmIn df muKiqafrnfmf dyx vfly aqy bYa dI rijstrI krvfAux vfly vIr isMG AurÌ vIrU, kfkf isMG AurÌ qfnf isMG puwqr srdUl isMG AurÌ dUlf isMG puwqr Guwlf isMG donF dIaF mOqF koeI 20 sfl pihlF ho cuwkIaF sn, ijs ivwc mOq df srtIiPkyt nMbr 9577 jo ik imqI 08-04-2008 ƒ qfnf isMG puwqr srdUl isMG dy nF `qy jfrI kIqf igaf, Aus ivwc qfnf isMG puwqr srdUl isMG vfsI kohfr isMG vflf dI mOq imqI 26-02-1966 ƒ hoeI sI aqy vIr isMG puwqr srdUl isMG dI mOq dy srtIiPkyt muqfbk vIr isMG puwqr srdUl isMG vfsI kohfr isMG vflf dI mOq 26-12-1956 ƒ hoeI sI.
qpf puils ny sInIar puils kpqfn brnflf dy hukmF qihq, ipMz mOV nfBf dy srpMc mlkIq isMG puwqr hrcMd isMG dy ibafnF dy afDfr `qy mukwdmf nMbr 21 imqI 01-05-2009 qihq 420, 467, 468, 471, 120 bI ieMzIan pYnl koz qihq doÈIaF jwgr isMG puwqr dfrf, gurmyl isMG puwqr gurcrn isMG, hrI isMG nMbrdfr, cfnx isMG puwqr jwgr isMG vfsIafxf mOV nfBf iKlfÌ kys drj kr ilaf igaf hY, ijs dI pVqfl jfrI hY aqy qpf qihsIl ivwc rijstrIaF aqy hor kMmF ivwc kIqIaF jf rhIaF DFdlIaF aqy ienHF ipwCy iCwpy hoey ichiraF df prdfPfÈ hox dIaF ikafsarfeIaF lgfeIaF jf rhIaF hn.
mnuwKI soimaF dy ivkfs ƒ cuxOqIaF bfry BfÈx 11 ƒ
luiDafxf/slUjf
pMjfb KyqIbfVI XUnIvristI luiDafxf dy byisk sfieMsË kflj dy zIn zf[ qyjvMq isMG ny awj iewQy dwisaf ik mnuwKI soimaF dy ivkfs ƒ cuxOqIaF bfry iewk ivÈyÈ BfÈx aMqrrfÈtrI pRiswDI pRfpq mfihr pRo[ aÈok cMdrf vwloN idwqf jf irhf hY. svyry 11[30 vjy zf[ cMdrf pMjfb KyqIbfVI XUnIvristI luiDafxf dy vfeIs cFslr zf[ mnjIq isMG kMg smyq smUh zIn aqy zfierYktr sfihbfn nfl ivcfr-vtFdrf krngy aqy XUnIvristI dy vwK-vwK ivBfgF ƒ drpyÈ cuxOqIaF bfry jfxkfrI hfsl krngy.
zf[ qyjvMq isMG ny dwisaf ik zf[ aÈok cMdrf iesy Èfm 3[30 vjy XUnIvristI dy kxk Bvn ivKy ivÈyÈ BfÈx dyxgy. ies smfgm dI pRDfngI vfeIs cFslr zf[ mnjIq isMG kMg krngy. pI ey XU sfieMs klwb aqy ÈfskF vwloN sFJy qOr `qy krvfey jf rhy ies smfgm ivwc Èfml hox leI isrkwZ iswiKaf sfÈqrIaF ƒ vI bulfvf idwqf igaf hY.
amloh/kulivMdr rfxf
amloh blfk aMdr iksfnF ƒM kudrqI kropI dI mfr lgfqfr JlxI pY rhI hY.
lMGy kxk dy sIËn dOrfn ies hlky dy drjnF ipMzF ivwc iBafnk gVymfrI kfrn iksfnF dI kxk dI Ìsl 100 PIsdI qbfh ho jfx dy clidaF iksfnF ƒ lwKF rupey dy Gfty df sfhmxf krnf ipaf, AuQy hux asl ryt nfloN 3 guxf vwD muwl adf krky KrIdy gey sUrjmuKI dy bIj nfl AugfeI geI Ìsl ƒ suMzI ny afpxI mfr ivwc lpyt ilaf hY, ijs nfl ies qyl bIj Ìsl dy JfV `qy mfrU asr pYx dI sMBfvnf vwD geI hY.
iËkrXog hY ik ipCly idnIN KyqI sYktr leI ibjlI splfeI shI ZMg nfl nf-imlx kfrn iksfnF ƒ mihMgy Bfa df zIËl PUuk ky Ìsl dI isMcfeI krnI peI sI. ivwqo bfhrf Krcf krky mjbUrIvws Ìsl pfl rhy iksfnF dy sUrjmuKI dI Ìsl `qy acfnk suMzI df hmlf hox nfl sfh sUqy gey hn. iksfnF vwloN sUrjmuKI dI Ìsl `qy suMzI df hmlf rokx leI vwK-vwK qrHF dIaF kItnfÈk dvfeIaF df iCVkfa kIqf jf irhf hY. ies hmly kfrn JfV dy Gtx dy zro keI iksfn vwK-vwK KyqI Kyqr dy inwjI ivkryqfvF dI slfh nfl dysI EhV-pohV krn ivwc vI juty hoey ids rhy hn. ies sbMD ivwc jdoN KyqIbfVI ivkfs aÌsr amloh zf[ arjn isMG nfl gwlbfq kIqI geI qF AunHF ny mMinaf ik ienHIN idnF ivwc mOsm ivwc afeI qbdIlI dy kfrn ies Ìsl `qy qMbfkU dI suMzI qy amrIkn suMzI dy hmly dIaF iksfnF vwloN kfPI iÈkfieqF af rhIaF hn. ies ƒ kfbU krn leI Ìsl `qy sprya krnf bhuq ËrUrI hY. AunHF ny iksfnF ƒM slfh idwqI hY ik ijwQy ikqy vI AunHF ƒ afpxI Ìsl ivwc 5 pRqIÈq qNo vDyry suMzIaF df hmlf idKfeI idMdf hY. XUnIvristI dy mfhrF dI isPfrÈ anusfr hI afpxI Ìsl `qy kItnfÈkF df iCVkfa kIqf jfvy. AunHF ikhf ik iksfnF ƒ kdy vI dukfndfr dI slfh anusfr do jF ies qoN vwD dvfeIaF df imÈrn bxf ky iCVkfa nf krn aqy iCVkfa krn smyN pUrIaF sfvDfnIaF vrqIaF jfxIaF cfhIdIaF hn.
BfrqI iksfn XUnIan eykqf dI cox mIitMg
amloh/rfxf, qUr
BfrqI iksfn XUnIan eykqf blfk amloh dy ahudydfrF dI iËlHf jrnl skwqr suKdyv isMG dI pRDfngI hyT awj sQfnk gurduafrf sfihb ivwc ivÈyÈ cox mIitMg hoeI, ijs ivwc gurmIq isMG rUVkI ƒ ies blfk df pRDfn, CwjU isMG buwgf sInIar mIq pRDfn, gurmyl isMG BrpUrgVH mIq pRDfn, huiÈafr isMG dMngyVI jrnl skwqr, pRym isMG CMnf KËfncI, surjIq isMG brImf sMgTn skwqr, nrYx isMG BFbrI pRYs skwqr, mwl isMG rUVkI mIq pRDfn aqy nfhr isMG CMnf, subyg isMG ihMmqgVH CMnf, dlbfrf isMG buwgf ƒM mYNbr inXukq kIqf igaf.
mIitMg qoN bfad pwqrkfrF nfl gwl krdy hoey XUnIan afgUaF ny ikhf ik pMjfb dy ÈYlr mflkF vwloN iewk igxI-imwQI sfiËÈ dy qihq KyqIbfVI XuUnIvristI dy mfhrF vwloN ivksq kIqI geI Jony dI iksm pI ey XU 201 dI KrId sbMDI BMblBUsf KVHf kIqf jf irhf hY, ijs `qy pMjfb srkfr ny ajy qwk koeI rok nhIN lgfeI, ijs kfrn pMjfb dy iksfnF df bhuq vwzf afriQk nuksfn ho irhf hY, ikAuNik pMjfb dy iksfnF ny ipCly sfl ies dy cMgy JfV qy pfxI dI Gwt loVINdy kfrn agly sflF leI bIj KrId ky rwK ilaf sI, ijs ƒ bIjx qoN hux iksfn zrn lwg pey hn qy Auh bhuq hI mihMgy muwl `qy mjbUrn hornF iksmF dy bIj KrId rhy hn, ijnHF ivwc keI gYr pRmfixq iksmF vI hn. mIitMg ivwc ies ielfky ivwc gVymfrI nfl ÌslF dy hoey nuksfn dI pUrqI leI muafvËf qurMq jfrI krn dI mMg vI kIqI geI qy ies dy nfl hI Evr loz trFs PfrmrF ƒ aMzrloz aqy iZwlIaF qfrF dI murMmq krn dI mMg vI kIqI geI qF jo Jony dy sIËn ivwc iksfnF ƒ smwisaf nf afvy.
zf[ imnhfs vwloN Jony dI iksm pIeyXU 201 bfry ÈYlr mflkF qy iksfn jQybMdIaF dy BulyKy df KMzn
luiDafxf/slUjf
pMjfb KyqIbfVI XUnIvristI luiDafxf dy inrdyÈk Koj zf[ prmjIq isMG imnhfs ny ipCly kuJ idnF qoN pMjfb dy Jonf ÈYlr mflkF aqy kuJ iksfn jQybMdIaF vwloN Jony dI iksm pI ey XU 201 bfry vMn-suvMny Brm BulyiKaF df KMzn kridaF ikhf hY ik ieh iksm bhuq bfrIkI nfl inrK prÉ krky hI sfl 2001 ivwc afm kfÈq leI pMjfb sUby ivwc kfÈq krn dI isPfrÈ kIqI geI sI.
AunHF dwisaf ik Bfrq srkfr dy Kpqkfr mfmly aqy anfj vMz pRxflI mihkmy ny biTMzf aqy ropV iËilHaF dIaF mMzIaF ivwcoN ipClI sfAuxI dOrfn ies iksm dy nmUny mMgvfey sn aqy Aus dI irport muqfbk pI ey XU 201 iksm ey gryz prml ÈRyxI ivwc afAuNdI hY aqy ies dy dfxy CVfeI aqy pfilÈ AuprMq afm iksmF vFg icwty inkldy hn. zf[ imnhfs ny dwisaf ik pMjfb KyqIbfVI XUnIvristI vwloN afpxy qOr `qy vI BfrqI KyqI Koj pRIÈd nvIN idwlI rfhIN kuJ nmUny prÉ leI hYdrfbfd siQq Jonf Koj zfierYktoryt dI prÉ pRXogÈflf ƒ Byjy sn, ijnHF dI irport muqfbk ies iksm dy cOlF dI hYz rfeI irkvrI 65 PIsdI qoN iËafdf hY aqy ies dy dfxy lMmy, pqly aqy cmkdfr hn.
zf[ imnhfs ny hor spwÈt kridaF ikhf hY ik imafr prK muqfbk ies iksm ivwc toty dI mfqrf 9[70 PIsdI hY jd ik Bfrq srkfr vwloN inrDfrq mfpdMz 25 PIsdI hn. ies qrHF ieh inrDfrq mfqrf qoN bhuq Gwt toty vflI iksm hY. AunHF afiKaf ik ies iksm ivwc zYmyiËz dfixaF dI mfqrf isrP 1[95 PIsdI hY jo ik inrDfrq mfp dMz 3 PIsdI nfloN kfPI Gwt hY. iesy dOrfn bdrMg dfixaF dI mfqrf isrP 0[06 PIsdI hY, jo ik inrDfrq mfpdMzF nfloN bhuq Gwt hY.
sAunHF ieh vI ikhf ik ies iksm dy iClky ivcoN inklx vfly qyl dI mfqrf 16[95 PIsdI hY jo ik Jony dIaF bfkI iksmF nfloN 1 qoN 1[5 PIsdI vDyry hY. iesy qrHF ies ivwc PrI PYtI aYisz dI mfqrf 5[0 PIsdI hY, jo ik bfkI pRclq iksmF nfloN kfPI Gwt hox krky idl dy rogIaF leI lfhyvMd hY. zf[ imnhfs ny afiKaf ik ieh iksm 25 jUn qoN bfad lf ky bfkI iksmF nfloN vwD JfV dy jFdI hY aqy ieh pUsf 44 dy mukfbly 2 hÌqy pihlF pwkdI hY. ies qoN ielfvf pfxI dI bwcq dy nfl-nfl iksfn BrfvF dI afmdn vI vDfAuNdI hY, ikAuNik ies iksm qy pwqf Juls rog df hmlf vI nhIN huMdf aqy icwtI ipwT vfly itwzy df hmlf vI Gwt hox krky kItnfÈk ËihrF dy Ércy dI vI bwcq huMdI hY. AunHF ÈYlr mflkF aqy iksfn jQybMdIaF dy pRqIinDF ƒ apIl kIqI hY ik Auh iksfnF dy ihwq ivwc ivksq kIqI ies iksm df aigafnqfvws ivroD nf krn sgoN ies dI kfÈq aDIn rkbf vDf ky pMjfb dy jl soimaF sbMDI sMkt ƒ nijwTx ivwc mdd krn.
iesy dOrfn pI ey XU iksfn klwb dy smUh mYNbrF ny vI XUnIvristI vwloN ivksq Jony dI iksm pI ey XU 201 ƒ bIjx dI hmfieq kridaF ikhf hY ik ies sbMDI gumrfhkuMn pRcfr qoN bicaf jfvy.