|
|
 |
| srkfr ƒ vDyry jvfbdyh qy numfieMdgI vflI bxfAux df smF |
| |
pRÈFq BUÈx
afËfd Bfrq df jmhUrIaq `c vwzy pwDr df qËrbf irhf hY. bsqIvfdI inËfm qoN afËfdI hfsl krn qy iPr qfnfÈfhI qy POj vfly inËfm `c bdl jfx vfly mulkF qoN Ault Bfrq afpxy afkfr qy iviBMnqf dy bfvjUd jmhUrIaq bixaf irhf hY. ijwQy asIN ies pRfpqI `qy mfx mihsUs krdy hF, AuQy sfƒ BfrqI jmhUrIaq ƒ drpyÈ smwisafvF qy cuxOqIaF bfry hor socx dI vI loV hY. GutfilaF, cuxy hoey numfieMidaF dy aprfDk ipCokV aqy sMsd `c KwpKfnf bfry muV-muV iPkr jqfieaf jFdf hY, pr vwzf svfl puwCx dI loV hY ik BfrqI jmhUrIaq asl `c ikMnI ku jmhUrI hY? Bfrq numfieMdf jmhUrIaq hY, ijwQy lok pMj sflF `c iek vfr afpxy numfieMdy cuxdy hn qF jo Auh lokF dI qrPoN kfƒn aqy nIqIaF bxf skx. lokF dI ÈmUlIaq pMj sflF `c iek vfr mihË voitMg qwk sImq krn krky ienHF numfieMidaF dI lokF pRqI jvfbdyhI kfPI GtI hY. aglI gwl ieh hY ik ieh numfieMdy aijhIaF nIqIaF bxfAuNdy hn ijhVIaF lokF dIaF KfihÈF muqfbk nhIN huMdIaF. ies df muwK kfrn ieh hY ik isafsI pfrtIaF ƒ coxF lVn vfsqy BfrI PMzF dI loV huMdI hY qy ieh PMz afm qOr `qy pYsy vfly ivÈyÈ ihwq muhweIaf krvfAuNdy hn. cuxy jfx mgroN ieh numfieMdy ienHF hI ivÈyÈ ihwqF dI pUrqI krdy hn, nf ik lokF dy ihwqF dI. so jykr lok numfieMdy lokF dy ihwqF dI numfieMdgI nhIN krdy qF AunHF kol afpxI afvfË suxfAux leI ikhVf sMsQfgq ZFcf hY?
ieh smwisaf Bfrq leI koeI nvIN nhIN hY. dunIaf Br dIaF jmhUrIaqF ny ies ZFcfgq nuks df hwl lwBx dy Xqn kIqy hn. keI dyÈF `c aËmfieaf igaf nvF hwl rYPrYNzm (afr) aqy ienIÈIeyitv (afeI) XfnI afeI aYNz afr pRikiraf hY. ieh Auh kfƒnI hiQafr hn, ijnHF rfhIN nIqIGfVI aqy kfƒnGfVI dy kuJ PYsly lokF dI iswDI vot rfhIN hoey hn, isvfey ies dy ik ienHF bfbq numfieMdy hI PYslf krn. jy lokF ƒ lwgdf hY ik AunHF dy numfieMdy AunHF dI cMgI qrHF numfieMdgI nhIN kr rhy qF ieh hiQafr lokF dI afvfË leI rsmI, sMsQfgq mfiDam pRdfn krdy hn. sivtËrlYNz pihlf dyÈ sI, ijs ny 1848 `c ieh kfƒnI mfiDam pyÈ kIqf. hux 36 mulkF `c kOmI pwDr `Mqy ieh kfƒnI pRbMD hY. idlcsp gwl hY ik Bfrq AunHF isrP pMj mulkF `c Èfml hY, ijnHF ny ieh kfƒnI mfiDam kdy vI nhIN vrqy. rYPrYNzm Auh kfƒnI hiQafr hY, ijs ËrIey nfgirk iswDI vot rfhIN PYslf kr skdy hn ik sMsd df pfs kIqf Plfxf kfƒn rwd hoxf cfhIdf hY jF nhIN. iksy Kfs kfƒn jF nIqI `qy Èwk kr rhy nfgirk votrF dy QoVHy ijhy ihwsy qoN hsqfKr krvf ky sbMDq kfƒn bfry smuwcy votrF qoN iswDI vot pvf skdy hn. jy bhuigxqI vot kfƒn df ivroD krdI hY qF AunHF df ivroD sMsd `qy bMDnkfrI hovygf. sivtËrlYNz dy mfmly `c iek PIsdI votrF ƒ hsqfKrF rfhIN smrQn df sMkyq dyxf pYNdf hY qy iPr kOmI vot huMdI hY. imsfl dy qOr `qy sfl 2000 ivc sivtËrlYNz dI sMsd ny ibjlI mMzI dy AudfrIkrn aqy ainXMqrx leI ibjlI mMzI kfƒn ilaFdf. pr ibjlI mMzI qoN kMtrol htfey jfx krky lokF ny ivroD kIqf ikAuNik mMinaf igaf ik ieMJ cMgI cwl rhI ibjlI mMzI qbfh ho jfvygI. lokF ny lokmwq dI mMg kIqI. loVINdy hsqfKr iekwTy krn qoN bfad kOmI vot peI. bhuigxqI lokF ny ies kfƒn df ivroD kIqf. so kfƒn rwd ho igaf. rYPrYNzmafr qF lokF ƒ sMsd df pfs kIqf koeI kfƒn pRvfn jF rwd krn dI iejfËq idMdf hY, jdik ienIÈIeyitvafeI ËrIey nfgirk isafsI eyjMzy `qy afpxI qjvIË rwK ky nvyN kfƒn jF sMivDfnk soD df afgfË kr skdy hn. nfgirkF df smUh ibwl df KrVf iqafr krdf hY, votrF df Cotf ijhf ihwsf smrQn krdf hY qy iPr kOmI pwDr `qy iswDI vot pYNdI hY. jy nfgirkF dy clfey ibwl ƒ bhuigxqI df smrQn iml jFdf hY qF ieh kfƒn bx jFdf hY. imsfl dy qOr `qy sfl 2002 `c XugFzf `c srkfr ny aMqrrfÈtrI mudrf koÈ (afeIaYmaYP) kol vfadf kIqf ik Auh smuwcy dyÈ ƒ pIx vfly pfxI aqy sfP-sPfeI syvfvF dI splfeI dy kMm df inwjIkrn kr dyvygI. srkfr dy ies kdm dI lokF ny ivroDqf kIqI, ijnHF nfgirkF dy ienIÈIeyitv df hvflf idwqf, ijhVf mMg krdf sI ik pIx vfly pfxI aqy sfP-sPfeI qwk phuMc sMivDfn `c mnuwKI aiDkfr vjoN drj hovy. ies ienIÈIeyitv `qy 2004 `c vot peI qy ieh BfrI bhuigxqI nfl ijwiqaf.
iek hor imsfl AUruguafey dI hY. 2002 `c nfgirkF ny srkfrI mobfiel Pon kMpnI dy inwjIkrn ƒ cuxOqI idwqI. lokF ny nfgirkF vfly rYPrYNzm leI loVINdy hsqfKr iekwTy kr ley. voitMg hox qoN pihlF hI srkfr ny kMpnI df inwjIkrn krn vfly kfƒn ƒ rwd kr idqf aqy lokmwq krvfAuxf hI nhIN ipaf. afeI aYNz afr df nqIjf mhwqvpUrn Èfsn suDfrF `c inkldf hY, pr Bfrq `c aijhI siQqI nhIN hY. asIN dyK skdy hF ik iewQy lokpfl ibwl 42 sflF qoN ltk irhf hY. kfrn hY ik jykr ieh ibwl pfs huMdf hY qF iBRÈt kfƒn GfiVaF dI jFc hovygI qy AunHF iKlfP mukwdmy cwlxgy. KYr afeI aYNz afr pyÈ krn `c kuJ cuxOqIaF vI hn ijnHF nfl ZukvF hwl kwZ ky iswJx dI loV hY. iek cuxOqI kOmI aqy sUbfeI pwDr Auqy vI iswDI voitMg krfAux dI hY. hflFik sUcnf qy sMcfr qknflojI dI nvyN ZMg nfl vrqoN krn smyq vwK-vwK hwl mOjUd hn. ies qoN ielfvf bYlt pypr ivclI smwsgI ƒ ies ZMg nfl iqafr kIqf jfxf cfhIdf hY ik alwg-alwg BfÈfeI ipCokV aqy sfKrqf dy alwg-alwg pwDr vfly BFq-BFq dy votr ies ƒ afsfnI nfl smJ skx. ies vfsqy vI vwK-vwK hwl mOjUd hn. iek hor cuxOqI kfƒn aqy nIqI dy mfmilaF bfbq votrF dI shI PYslf krn dI smrwQf nfl juVI hY. ies cuxOqI df iek jvfb ieh hY ik jy sfzy cuxy hoey numfieMdy mfhrF dI rfey lY ky kfƒn aqy nIqIaF bfry PYsly kr skdy hn qF lok vI ieMJ kr skdy hn. iek hor cuxOqI pYsy vfly ivÈyÈ ihwqF ƒ afeI aYNz afr pRikiraf Auqy pRBfv pfAux qoN rokx dI hY. ieh aihm muwdf keI amrIkI mulkF `c AuBiraf hY. KYr ies df hwl vI mOjUd hY. ies vfsqy pRcfr dy pYsy ƒ sImq krn jF Kqm krn vfsqy inXm cfhIdy hn. aijhy jmhUrI suDfr ƒ pyÈ krn `c jo vI cuxOqIaF hox, hux ieh XkInI bxfAux leI aijhI qbdIlI bfbq crcf krn df smF af phuMicaf hY ik sfzI srkfr lokF dI asloN hI numfieMdgI kry.
lok BlfeI dy kMmF `qy lfeI jfvy dfn dI rfÈI
jskrn lMzy
sfzf dyÈ irÈI-munIaF df dyÈ hY. iewQy iËafdf lok Dfrimk ivcfrF dy hn. ienHF df dfn-puMn krn ivc vwD ivÈvfs hY. Dfrimk asQfn `qy pYsf aqy hor kImqI cIËF dfn vjoN idwqIaF jFdIaF hn. ikhf jFdf hY ik dsF nOhF dI kmfeI ivcoN dsvMD kwZxf bhuq ËrUrI hY. jdoN df swiqaf sfeIN bfby dI 40 hËfr kroV rupey dI sMpqI df lokF ƒ mIzIey rfhIN pqf lwgf aqy nfl hI iÈrzI (mhfrfÈtr) dy sfeIN bfby dy mMdr dI dOlq vI ieMnI hI pqf lwgI hY, aFDrf pRdyÈ dy iqrUpq bflf jI dy mMdr ivc 52 hËfr kroV rupey dy sony dy bxy gihxy aqy nkdI df pqf lwgf hY, (kuJ icr pihlF hI krnftk dy KfxF dy mflk jnfrdn rYzI ny ies mMdr ivc 42 kroV muwl df iek mukt bxvf ky cVHfieaf sI) qF ieh jfx ky kuJ lok ieh svfl krn lwgy hn ik ies qrHF ieMnf pYsf Dfrimk sQfnF `qy dyxf kI TIk hY? pYsf ikwQy qy ikvyN dfn kIqf jfvy, ies bfry hux ivcfr krn dI loV hY. sfzy ipMzF, ÈihrF dy lok anykF smwisafvF nfl iGry hoey hn, jy ienHF smwisafvF dy hwl leI ieh pYsf vriqaf jfvy qF bhuq cMgf hovygf. ies nfl lokF ƒ lfB imlygf.
ipCly idnIN myry iek dosq dy ipqf jI pUry ho gey sn. AunHF dI aMiqm ardfs vfly idn myry dosq ny slfh kIqI ik ipqf jI dy nF `qy kuJ dfn krnf hY, ikwQy kIqf jfvy. asIN slfh krky ikhf ik ieh pYsf iksy vI Dfrimk asQfn ƒ nhIN idwqf jfvygf. ieh pYsf afpF ipMz vfly rsqy `qy pYNdy gMdy nfly Aupr pul bxfAux `qy KrcFgy, ijs nfl sfry ipMz dy lok sOKy lMG skxgy. asIN ies qrHF hI kIqf. gMdy nfly Aupr pul bxvf idwqf, jo kfÌI lMby smyN qoN tuwt cuwkf sI qy lok kfÌI pRyÈfnIaF df sfhmxf kr rhy sn. ies gMdy nfly `qy pul bxn nfl lokF ƒ Pfiedf ho igaf.
ies qrHF jdoN myrI nfnI jI dI mOq hoeI qF myry koeI skf mfmf nf hox kfrn sfrI iËMmyvfrI myry isr `qy afx peI. nfnky ipMz hox kfrn mYƒ ipMz dI iksy vI smwisaf bfry pqf nhIN sI. iewQy iksy ƒ puwiCaf qF Aus ny ikhf ik sfzy lok qF zyry gurduafry ƒ hI dfn krdy hn, pr mYN aijhf krn dy iblkul Ault sI. hor slfh krn `qy myry iek dosq ny slfh idwqI ik pRfiemrI skUl qoN pqf kro. jdoN mYN ieh pqf krn igaf qF skUl muKI kihx lwgy, \'\'Brf jI hfeI skUl ivc lok dfn vI vwD krdy hn aqy bwcy vI 400 dy krIb pVHdy hn. mhIny bfad ds rupey vI lYx qF 4000 rupey bx jFdy hn, ijs nfl inwky-moty Krc cldy rihMdy hn. sfzy skUl ivc qF bwicaF dy bYTx leI tft vI nhIN hn. qusIN sfƒ tft hI ilaf idE bhuq DMnvfd hovygf.`` mYN skUl leI tft ilaf idwqy.
iewQy mYN iek hor Audfhrn dyxI cfhuMdf hF, ijs dI awj sfzy smfj ƒ bhuq loV hY. myrI mfsI dy cfr kuVIaF hI hn aqy GroN vI mfsI grIb hI hY. mfsI dy vwzy jvfeI ny iek kuVI df afpxy mfmy dy lVky, jo pyÈy vjoN dMdF df zfktr hY, ƒ sfk krvf idwqf. Aus ny dfj ivc koeI vI cIË nhIN leI. iewQoN qwk ik mfsI dy GroN rotI vI nhIN KfDI. cfh pI ky hI anMd kfrj krvf ley qy zolI lY afieaf. myry iÉafl muqfbk ies qoN vwzf hor koeI puMn nhIN ho skdf.
ieh qF kuJ imsflF hn, jo mYN afpxy qËrby qoN idwqIaF hn. bhuq sfry hor vI lok hoxgy, jo Dfrimk sQfnF `qy cVHfvy cVHfAux jF hor qrHF dI mdd krn qoN pfsf vwt ky sfDfrn lokF nfl juVIaF smwisafvF dy hwl leI dfn ijhf kMm krdy hoxgy. ieho asl puMn df kMm hY. sfƒ sBnF cfhIdf hY ik asIN vI lokF df Blf krn jF afly-duafly ƒ suMdr bxfAux `qy hI dfn kIqy jfx vflf pYsf lfeIey. smF ieho mMg krdf hY.
mobf : 94176-17337
|
|
|