|
|
 |
| Bfjpf dI Puwt jwg Ëfihr |
| |
mfstr mohn lfl ƒ bolx df smF nf imilaf
pTfnkot/vI ky nrotIaf
akflI-Bfjpf gTjoV ƒ mËbUq krn, vrkrF ƒ lokF pRqI sMvydnÈIl bxn, pfrtI ƒ mËbUq krn, sMgTn ivc anuÈfsn bxfeI rwKx vrgIaF nsIhqF dyx nfl awj BfrqI jnqf pfrtI df bDfnI ivc afXoijq iqMn roËf tRyinMg kYNp smfpq ho igaf. tRyinMg kYNp dy smfpqI BfÈx ivc Bfjpf pMjfb dy pRDfn aÈvnI Èrmf, pMjfb dy sih ieMcfrj kYptn aiBmMinAU aqy ajy jsvfl ny kYNp ivc hfËr nyqfvF ƒ sMboDn kridaF ikhf ik akflI Bfjpf gTjoV ƒ mËbUq krn leI Xqn krnf cfhIdf hY. jdoN qwk vrkr mYdfn ivc nhIN Auqrdy aqy lokF pRqI sMvydnÈIl nhIN huMdy, AudoN qwk Auh lokF nfl nhIN juV skdy. ies mOky kyNdr srkfr duafrf sIbIafeI dI durvrqoN, 15 sqMbr qwk kfrj sMmqIaF bxfAux, mihMgfeI ivruwD ros mfrc krn, afgfmI ivDfn sBf coxF dy pRbMDn, mIzIaf mYnyjmYNt, sMgTn dy pRdrÈn, akflI-Bfjpf gTjoV dy vwK vwK pihlUaF sihq 11 iviÈaF `qy crcf hoeI.
ies tRyinMg kYNp ivc 13 bYTkF hoeIaF qy pfrtI dy pMjfb pRDfn aÈvnI Èrmf, ajy jsvfl, blrfm jI dfs tMzn, mnorMjn kflIaf, blvIr puMj, jy pI nwzf, kYptn aiBminAU sihq vwK vwK mhwqvpUrn nyqfvF ƒ bolx df mOkf idwqf igaf. ies kYNp ivc swdy gey 244 nyqfvF ivcoN 226 ny ihwsf ilaf. ies kYNp ivc pfrtI dI guwtbfËI vI iksy qoN lukI nhIN. sQfnk ivDfiek aqy trFsport mMqrI mfstr mohn lfl aqy Bfjpf nyqf swqpfl sYxI ƒ jfxbuwJ ky nËraMdfË kIqf igaf. kYNp dy AudGftnI sYÈn dOrfn mMc `qy bYTy nyqfvF dy svfgq leI iËlHf pRDfn sqIÈ mhfjn, sujfnpur dy ivDfiek idnyÈ bwbU, nrot mihrf qoN ivDfiek ibÈMbr dfs qoN ielfvf hor vI keI Bfjpf nyqfvF ƒ bulfieaf igaf, pr trFsport mMqrI mfstr mohn lfl aqy swqpfl sYxI ƒ nhIN bulfieaf igaf. afÉrI idn dy smfpqI BfÈx dOrfn mfstr mohn lfl dy ivroDI mnorMjn kflIaf ƒ qF smF idwqf igaf pr mfstr jI ƒ vkq nhIN idwqf igaf. AudGftnI smfroh dOrfn Aus vyly Bfjpf nyqfvF leI bVI nmoÈI vrgI siQqI bx geI jdoN krIb sfZy bfrF vjy \'bMdy mfqrm` leI sfry KVHy hoey qF ibjlI guwl ho geI. ies kfrn bMdy mfqrm ƒ mulqvI krnf ipaf. ibjlI afAux `qy jdoN bMdy mfqrm ÈurU kIqf igaf qF iPr ibjlI guwl ho geI. aKIr huMms Bry vfqfvrx ivc ibnF ibjlI aqy mfeIk qoN hI bMdy mfqrm ƒ gfieaf igaf. ies kYNp df pRbMD bDfxI siQq sfeIN ieMjInIairMg kflj dy grfAUNz ivc kIqf igaf sI. kflj dy cyarmYn aYs ky puMj aqy aYm zI iqRpqf puMj vwloN kflj kYNps ivc pUrI qrHF eyar kMzIÈnz pMzfl iqafr krvfieaf igaf sI.
|
 |
| bIaYz aiDafpkF vwloN rYlI |
| |
afvfjfeI Twp krky idwqI iqwKy sMGrÈ dI cyqfvnI
luiDafxf/slUjf
bIaYz aiDafpk PrMt dI agvfeI ivc aiDafpkF ny awj iewky swqfDfrI akflI srkfr vwloN hwkI mMgF ƒ axgOly jfx dy ros vjoN roh BrpUr rYlI krn AuprMq jlMDr bfeIpfs `qy lgBg iek GMtf mukMml agvfeI Twp krky afr-pfr dI lVfeI lVn dI cyqfvnI idwqI.
cyarmYn pRgtjIq isMG ikÈnpurf dI agvfeI ivc afXoijq ros pRdrÈn ƒ sMboDn kridaF bulfiraF ny ikhf ik 14 hËfr aiDafpkF dI rYgUlytrI sbMDI keI vfr pMjfb srkfr dy mMqrIaF/isiKaf nfl sbMDq aiDkfrIaF nfl rfbqf kfiem kIqf igaf pr iek ny vI hF pwKI huMgfrf nhIN idwqf. AunHF ikhf ik ipCly iek mhIny qoN iswiKaf nfl sbMDq aiDkfrIaF aqy muwK mMqrI dy ipRMsIpl skwqr nfl mulfkfq krn dI koiÈÈ kIqI jf rhI sI pr iksy ny vI imlxf Auicq nhIN smiJaf. bfdl srkfr ieh Kud cfhuMdI hY ik pMjfb dI nOjvfnI ƒ krfhy pfieaf jfvy. bulfiraF ny ikhf ik 563 Pfrm kIqy aiDafpkF df mfmlf kfPI icr qoN ltkdf af irhf hY. keI ienkuafrIaF krn dy bfvjUd jfieË kysF vfly aiDafpkF ƒ juafien nhIN krvfieaf jf irhf. jdik mfnXog hfeIkort ny qjrby dy nMbr kwt ky afrzr dyx dy hukm jfrI kIqy hn.
ies dy bfvjUd vI hfeIkort dy inXmF dI AulMGxf krky mfmlf ijAuN df iqAuN hY. jdik ieh aiDafpk mfnisk pRyÈfnI dI hflq ivc Gor inrfÈf vflf jIvn bqIq krn leI mjbUr hn. AunHF ikhf ik iewQy hI bs nhIN 1998 tIicMg PYloË aqy cfr hËfr ies pRovfeIzrË dI BrqI pUrI nhIN kIqI geI. ies sbMDI zIpIafeI pRfiemrI/sYkMzrI qy iswiKaf mMqrI ƒ imlx dy bfvjUd sr ies pRovfeIzrË dI voitMg ilst ƒ ajy qwk nhIN CyiVaf igaf. srkfr ƒ cfhIdf hY ik Auh 14 hËfr aiDafpkF dIaF syvfvF rYgUlr krn sbMDI qurMq notIiPkyÈn jfrI kry. ies pRdrÈn `c krmjIq isMG mfnsf, kyvl isMG mukqsr, surjIq rfjf huiÈafrpur, ajIqpfl isMG luiDafxf, jsbIr qlvfVf, cMdrÈyKr, hrmIq isMG, hrivMdr isMG iblgf, suKivMdr isMG nfrIky, divMdr isMG biTMzf, krmjIq isMG biTMzf, srqfj isMG kpUrQlf, amrjIq isMG lfzI, rivMdr jlMDr, gurivMdr isMG, prmjIq isMG iProËpur, suKdyv rfj pwtI, kmljIq isMG mfnsf, nvnIq isMG, hfkm isMG pitaflf, nvqyj isMG brnflf, rxDIr BMzfrI mukqsr, mnohr husYnpurI nvF Èihr, kuljIq isMG PiqhgVH sfihb, rvI kumfr gurdfspur, rfj kumfr tonI PrIdkot, mulfËm mMc dy jrmnjIq isMG CwjlvMzI, jsdyv isMG llqoN, arivMdr isMG, nirMdr isMG afid ny vI srkfr dIaF aiDafpk ivroDI nIqIaF iKlfÌ jm ky BVfs kwZI.
|
 |
| aYNtrI ÌIs nf dy ky kroVF df cUnf |
| |
qlvMzI sfbo/grg
qlvMzI sfbo dy keI ipMz hirafxf hwd nfl lgdy hox kfrn Aus df kflfbfËfrI krn vfly lokF vwloN vwzI pwDr `qy Pfiedf AuTfAuNdy hoey rfj srkfr df kroVF rupey df aYNtrI tYks corI krky Kfd pdfrQF ƒ pMjfb ivwc ilaFdf jFdf hY. BfvyN ik sUbf srkfr vwloN ienHF `qy nwQ pfAux dy smy smy qy Auprfly krky ienHF ƒ PVx dy jqn vI krdI hY pr vwzy-vwzy cor ivBfg dI kiQq imlI Bugq nfl srkfr df tYks corI krn ivwc by rok lwgy hoey hn.
dwsxf bxdf hY ik pMjfb srkfr vwlo bfhry rfjF qoN afAuNdy Kfd pdfrQf qy aYNtrI styt tYks vsUl kIqf jFdf hY. jo ik KMz Aupr 4 ÌIsdI tYks aqy hor keI smfn qy 10 qoN 20 PIsdI qwk df tYks vI vsUl kIqf jFdf hY. ies leI sUbf srkfr vwloN zUMmvflI aqy qlvMzI sfbo ivKy tYks vsUlI leI bYrIar sQfpq kIqy hoey hn qF jo hirafxf rfjsQfn qoN afAux vfly mfl qoN tYks dI vsUlI kIqI jfvy.
iewQy ilKxf kuQf nhI hovgf ik kuwJ idn pihlf snIvfr ƒ svyry krIb 10 vjy moV mMzI vwlo qo rfmF mMzI vwl jf rhy do vwzy Bry hoey trfly qlvMzI sfbo siQq bYrIar qo lMMGy qF AuQy qYnfq iek puils krmI ny AunHF ƒ ieÈfrf krky rokx dI koiÈÈ kIqI qF pr Auh AuQNo qyËI nfl trwk lY ky cly gey puls krmI vwlo aiDkfrIaF ƒ dwisaF qF AuhnF koeI vI kfrvfeI krn dI bjfey AuQy qYnfq aiDkfrIaF ny koeI gwl nhI kih ky Cwz idwqf.
jykr sUqrF dI gwl krIey qF pqf lwgf hY ik kiQq qor rfmF mMzI dy kuJ vpfrIaF vwloN glq nfmF dIaF arjI PrmF dy ibwl qy ibltIaF Cpfvf ky ivBfg dIaF awKf ivwc DUV pfeI jFdI hY iewk vfr pMjfb ivwc ipMzF dy rfsqy mfl ƒ rfmF mMzI ivwc dfKl krky ijnHF jflI ibwlf dy shfry hirafxf qo ilaFdf mfl pMjfb ivwc bVI afsnI nfl splfeI kIqf jFdf hY Bfvy ik kr ivBfg dy kuJ aiDkfrI ies gorK DMdy qo pUrI qrHF jfxU hn pr AuhnF dIaf iehnF vpfrIaF nfl mMZ tuwp vI ies kMm ivwc shfeI huMdI hY.
ieQy dwsxf bxdf hY ik qlvMzI sfbo rfmF mMzI qy moV mMzI qoN ielfvf afs pfs dy ipMzF ivwc vI kuJ Coty vpfrIaF vwloN vI roËfnf jIpF qy hor Coty sfDnf qy KMz qy sroN dy nfl nfl kuJ hr smfn vI hirafxf qo ibnF iksy tYks dy ilaFdf jFdf hY, ijs ivwc kiQq qor qy ivBfg dy kuJ lokF dy imlIBUgq vI dwsI jf rhI hY. pr kdy vI ivBfg vwlNoN sKqI krn qy vI ienHF dI hI blI idwqI jFdI hY ijnHF dI iek awDI gwzI PV ky kMm krn df dfavf kIqf jfdf hY. vpfrI ny afpxf nfl gupq rwKx dI srq qy dwisaF ik kuJ aiDkfrIaF vwloN sfl ivwc iek do vgfrF pf idwqIaF jFdIaF hn, ijs nfl sfzf qy AunHF df kMm cldf rihMdf hY.
iewQy dsxf bxdf hY ik sUbf srkfr vwlo tYks dI corI rokx leI ivÈyÈ qOr `qy afeIafrbI ivBfg dI iewk tIm iqafr kIqI geI hY jo ik ivÈyÈ qOr `qy srhwd dy ielfky ivwc gsq krky tYks corF nuM PVdI hY, ijs qihq biTMzf iËlHy ivwc vI ies tIm ny ipCly kwJ smy ivwc vwzI sPlqf hfsl krky drjn vwzIaF CotIaF vpfrIaF dIaF gwzI ƒ PV ky AunHF ƒ jurmfnf krky AunHF qy mfmlf vI drj kIqf igaf hY, ienHF gwzIaF ivwc KMz aqy sroN dI igxqI ijafdf sI iewQy ieh vI Kulfsf hoeIaF sI ik kuJ vpfrI afpxIaF glq nfm dIaF PrËI ibltIaF iqafr krky ienHF ƒ pMjfb df hI mfl sfbq krn dI koiÈÈ kIqI geI hY. srkfr vwloN sQfpq kIqy ies ivMg nfl Bfvy ik tYks corI ivwc kuJ Prk ËrUr dyKx nuM iml irhf hY.
|
 |
| aYsjIpIsI coxF inrpwK hox |
| |
jlMDr/pfl isMG nOlI
gurduafrf pRbMDF ƒ sfÌ-suQrf bxfAux qy gurU Gr dI golk dI durvrqoN rokx leI ÈRomxI kmytI coxF ivc DFdlIaF rokxIaF bhuq ËrUrI hn. akflI dl 1920 ies gwl leI idRV hY ik ÈRomxI kmytI coxF afËfdfnf qy inrpwK qrIky nfl hox pr jy ÈRomxI akflI dl ny srkfr dI qfkq nfl coxF ƒ pRBfvq krn dI koiÈÈ kIqI qF akflI dl 1920 ies ivruwD iqwKf sMGrÈ krygf. ieh aYlfn iewQy pwqrkfr sMmyln ƒ sMboDn kridaF akflI dl 1920 dy pRDfn qy pMjfb dy sfbkf spIkr rvIieMdr isMG ny iewQy hoeI pfrtI dI vrikMg kmytI dI mIitMg mgroN kIqf. AunHF aYlfn kIqf ik pfrtI df iek vÌd ÈRomxI kmytI coxF `c DFdlIaF ƒ rokx qy ÈRomxI akflI dl bfdl dy afgUaF vwloN akflI dl 1920 dy vrkrF nfl kIqI jf rhI DwkyÈfhI dy ivroD ivc pMjfb dy rfjpfl iÈv rfj pfitl ƒ iml ky kfrvfeI dI mMg kryg
akflI dl 1920 dy pRDfn rvIieMdr isMG ny ikhf ik akflI dl 1920 ÈRomxI gurduafrf pRbMDk kmytI dIaF coxF ivwc afpxy AumIdvfr KVHy krygI. rvIieMdr isMG ny ikhf ik pMjfb dy hflfq jdoN dI akflI-Bfjpf gTjoV srkfr bxI hY, bhuq mfVy ho gey hn. AunHF ikhf ik bfdl pirvfr ny pMjfb ƒ iewk inwjI kMpnI bxf idwqf hY. iewk svfl dy jvfb ivwc AunHF ny ikhf ik ÈRomxI kmytI coxF leI bfdlikaF dy ieÈfry `qy hI zyrf pRymIaF dIaF votF bx rhIaF hn.
AunHF ikhf ik srkfr dy ieÈfry `qy hI pMjfb aMdr zyrf pRymIaF dIaF nfm crcfvF ho rhIaF hn, ijnHF ivwc vwzI igxqI ivwc akflI dl bfdl dy vrkr vI ivKfeI idMdy hn. AunHF ikhf ik sfzI pfrtI nfl akflI dl bfdl aqy akflI dl mfn df ÈRomxI gurduafrf pRbMDk kmytI dIaF coxF leI koeI vI smJOqf nhIN ho skdf, ikAuNik AunHF dI soc iswK kOm pRqI bhuq mfVI hY. AunHF ikhf ik ijhVI pfrtI gurU Gr dy suDfr leI vcnbwD aqy iswK kOm dI ihqYÈI hovygI aqy AunHF dI pfrtI soD anusfr hI cwlygI. Aus dy nfl hI sfzf smJOqf ho skdf hY. rvIieMdr isMG ny ÈRomxI kmytI coxF ivwc sihjDfrIaF ƒ vot pfAux df aiDkfr idwqy jfx dI mMg ƒ isry qoN nkfridaF ikhf ik ies pfrtI ivwc gYr iswKF dI ihwsydfrI sfP nËr af rhI hY.
AunHF ikhf ik kys kql krn vflf piqq hY aqy ÈRomxI kmytI coxF ivwc piqq ƒ vot pfAux df aiDkfr nhIN hY. srnf BrfvF bfry puwCy gey iewk svfl dy jvfb ivwc AnHF ikhf ik pRkfÈ isMG bfdl aqy suKbIr isMG bfdl ƒ pihlF afpxI mMjI Qwly sotf Pyrnf cfhIdf hY.
BfrqIaf bflmIkI syvf dl vwloN rfj pwDrI smfgm
luiDafxf/rivMdr dIvfnf
sQfnk gurU nfnk dyv Bvn ivKy BfrqIaF bflmIkI syvfdl (Bfvfsd) vwloN iek ivÈfl rfj pwDrI smfgm kIqf igaf, ijs ƒ dilq mhF sMmyln df nF idwqf igaf, ies mhF sMmyln df afXojn krn dy pRDfn vIr suirMdr kilafx, srpRsq ÈomYn sqIÈ Èrmf aqy kfrjkrnI mYNbrF dI agvfeI hyT kIqf igaf.
ies rfj pwDrI smfgm dy muK mihmfn munIÈ iqvfVI mYNbr pfrlImYNt ny ikhf ik dilq vrg dIaF hr qrHF dIaF mMgF pihl dy afDfr `qy pUrIaF kIqIaF jfxgIaF qy dilq vrg dy hwkF qy ztky pihrf dyvFgy. AunHF ny duwgrI siQq DrmÈflf leI guwgf mMzI kmytI ƒ do lwK rupey dyx df aYlfn kIqf. sfbkf kYbint mMqrI cODrI jgjIq isMG ny smfroh dI pRDfngI krdy hoey ikhf ik awj df ivÈfl iekwT sfbq krdf hY ik dilq vrg ikMnf hflfqF ivc guËr irhf hY aqy mOky dI srkfr qoN grIb vrg byhwd duwK hY, pr kFgrsI srkfrF hr mOky dilqF dI bFh PVI hY. ivÈyÈ mihmfn vjoN phuMcI hirafxy dI sfbkf kYbint mMqrI mInf mMzl ny BfrI iekwT ƒ sMboDn kridaF ikhf ik mhF irÈI vflmIk jI Bgvfn klm dy DnI sn, ijnHF hËfrF sfl pihlF rfmfiex, ilK ky sMsfr dy ieiqhfs ƒ mflfmfl kr idwqf, so qusIN Bgvfn jI pfey pUr inaF qy cldy hoey vwD qoN vwD pVHfeI kro Kfs krky lVkIaF vwl ivÈyÈ iDafn idE.
AunHF ikhf ik qknIkI iswiKaf, kMipAUtr iswiKaf, mrhUm pRDfn mMqrI rfjIv gFDI dI dyx hY aqy sonIaf gFDI 33 ÌIsdI rfKvFkrn leI aOrqF dI agvfeI kr rhI hY. AunHF ikhf ik zf[ aMbyNdkr df dilqF pRqI Xogdfn ƒ Bulfieaf nhIN jf skdf. Xfd rhy ik pRogrfm dI ÈurUafq Bgvfn vflmIk dI aqy gurU rvIdfs dy guxmfn aqy zf[ BIm rfE aMbydkr ƒ Xfd krky kIqI geI. pRDfn suirMdr kilafxf ny rfj pwDr qoN zYlIgyt aqy muK mihmfnF df svfgq kIqf aqy ies mOky iqvfVI ƒ kuwl ihMd kFgrs dI bulMd afvfË aqy cODrI jgjIq isMG dilqF dy msIhf aqy sfbkf mMqrI mInf mMzl df ivÈyÈ snmfnkIqf igaf. ies mOky suirMdr Cfbr, ky pI rfxf, lInf tpfrIaf, sirMdr shoqf afid sYNkVy ahudydfr hfËr sn.
tryz XUnIan lihr `c soZI df Xogdfn aihm : mulfËm afgU
pitaflf/qyijMdr Ìqihpur
AuWGy tryz XUnIan afgU amrjIq isMG soZI ƒ awj vwK-vwK mulfËm afgUaF vwloN ÈrDFjlIaF Byt kIqIaF geIaF. AunHF df ieh ÈrDFjlI smfgm sQfnk gurduafrf sRI isMG sBf ivKy krvfieaf igaf. ies qoN pihlF AunHF dy gRih ivKy sihj pfT dy Bog pfey gey.
ies ÈrDFjlI smfgm dOrfn pI aYs eI bI ieMplfieË juafieMt Porm dy skwqr krm cMd Bfrdvfj ny ikhf ik ijQy sRI soZI ibjlI kfimaF dI tryz XUnIan lihr dy afgU sn, AuQy hI sUby aqy dyÈ dI tryz XUnIan lihr `c vI AunHF df nfm sI. AunHF vwloN tryz XUnIan Kyqr ivwc inBfeIaF geIaF Èfndfr syvfvF sfzy leI pRyrnf sroq hn. ies dOrfn kfmryz rGubIr isMG ny ikhf ik awj dy smyN `c srkfr dIaF sfmrfj aqy srmfeydfrI pwKI nIqIaF kfrn iksfn mËdUr mulfËm aqy ividafrQIaF dy ihwqF Aupr zfky mfry jf rhy hn. aijhy smyN ienHF nIqIaF ivruwD sMGrÈ krn leI soZI vrgy sfQI dI bhuq loV sI.
ies dOrfn joigMdr isMG sfbkf pRDfn aYm aYs XU aqy pYtrn qoN ielfvf rxjIq isMG sfbkf jnrl skwqr tIaYsXU ny vI soZI ƒ ÈrDf dy Pul Byt kIqy. AunHF ikhf ik Auh sDfrn tryz XUnIan afgU nhIN, blik Kfs imwtI dy bxy hoey sn. Aus dy aMdr ÈhId Bgq isMG aqy kfrl mfrks dy supinaF df imhnqkÈ pwKI smfj isrjx dI qFG sI. suirMdr isMG sUbf pRDfn ieMplfieË PYzryÈn, sfQI BUp cMd cMno sUbf skwqr sI pI afeI (aYm) ny ikhf ik soZI kurbfnI dy puMj hn. sMGrÈ dOrfn anykF vfr Auh jylH gey aqy hor muÈkl qoN muÈkl sËfvF shIaF, pr azol ho ky sMGrÈ jfrI rwiKaf. PljIq isMG aqy bI aYs sYxI mYNbr juafieMt Porm ny ikhf ik ieiqhfs zMzy nfl lokF Aupr rfj krn vfly bVy hn, pr soZI afpxy cMgy guxf krky lokF dy idlF Aupr rfj krdy sn.
aMq ivwc pfl isMG mogf pRDfn tI aYs XU, divMdr isMG jnrl skwqr jy eI kONsl, pRdIp isMG, iksfn XUnIan afgU joigMdr isMG Augrfhf, divMdr isMG huwzf, mËdUr afgU cMdr ÈyKr, akflI afgU ieMdrmohn bjfj, srpMc gurmuwK isMG, gurdrÈn isMG KwtVf aqy ipÈorf isMG ny vI tryz afgU ƒ ÈrDFjlIaF idwqIaF. ies dOrfn styj df sMcfln jgqfr isMG Aupl jnrl skwqr tIaYsXU aqy hrBjn isMG sUbf pRDfn aYmaYsXU ny kIqf.
mfrkPYz df ÈfKf mYnyjr phuMicaf jylH
cYk izs afnr dy mfmly `c nhIN hoieaf adflq `c pyÈ
mogf/rfhul Èrmf
cYk BMg hox dy mfmly ivc mfrkPyz dy ÈfKf mYnyjr dy gYr hfËr rihx dy kfrn adflq ny Èuwkrvfr ƒ Aus ƒ jylH Byjx df inrdyÈ idMdy hoey mfmly dI suxvfeI somvfr ƒ krn dy inrdyÈ idwqy.
jfxkfrI anusfr Drmkot siQq mfrkPYz dI ÈfKf ivc qYnfq mYnyjr rfijMdr isMG ny afpxf mkfn bxfAux vfsqy leI plfeI dI Bgqfn krn leI rkm df mogf dI anuj plfeI kMpnI dy nF iqMn lwK rupey df cYk idwqf sI. Kfqy ivc pYsy nf hox kfrn cyk BMg ho igaf sI. ies ƒ lY ky anuj PlfeI dy mflkF aÈok gupqf ÈYlr vfly ny rfijMdr isMG ƒ plfeI dy pYsy df Bugqfn krn leI ikhf. Aus vwloN tflmtol krn dy cwldy AunHF ny adflq ivc kys dfier kr idqf.
anuj plfeI dy vkIl sunIl jYsvfl ny dwisaf ik Aukq mfmly ivc rfijMdr isMG 12 julfeI qo adflq qoN gYr hfËr sI. Aus ny igRPqfrI qoN bwcx leI vDIk sYÈn jwj dI adflq ivc arËI dfier kIqI sI lyikn vDIk sYÈn jwj ny arËI hyTlI adflq ivc Byj idqI. sb jwj rfkyÈ gupqf dI adflq ny hflfq dy mwdynËr Èuwkrvfr ƒ rfijMdr isMG ƒ jylH Byjx dy inrdyÈ idMdy hoey Aus dI Ëmfnq apIl `qy somvfr ƒ suxvfeI krn dy inrdyÈ dy idwqy. ilhfjf, puils vwloN rfijMdr isMG ƒ jylH Byj idwqf igaf.
srkfr vwloN pfvrkfm dy mulfËmF dIaF smwisafvF dy inptfry leI qflmyl kmytI df gTn
cMzIgVH/dsns
pMjfb srkfr vwloN pMjfb rfj pfvr kfrporyÈn ilimitz (pIaYspIsIaYl) dy krmcfrIaF dy vwK-vwK muwidaF dy inptfry leI muwK skwqr dI pRDfngI hyT iek qflmyl kmytI df gTn kIqf igaf hY.
ieh PYslf awj iewQy pMjfb dy muwK mMqrI pRkfÈ isMG bfdl ny, AunHF ƒ pRDfn ieMjInIar aYcaYs bydI aqy jnrl skwqr ieMjInIar BuipMdr isMG dI pRDfngI hyT imlx afey \'pIaYseIbI ieMjInIarË aYsosIeyÈn` dy 8 mYNbrI vÌd nfl hoeI mIitMg dOrfn ilaf. s[ bfdl ny vÌd ƒ Brosf idvfieaf ik pMjfb srkfr pIaYspIsIaYl jo ik borz dy punrgTn nfl hoNd ivwc afieaf sI, dy smucy krmcfrIaF dI BlfeI leI pUrI qrHF vcnbwD hY. AunHF ieh vI ikhf ik krmcfrIaF dy syvf inXmF ivwc iksy iksm dI qbdIlI nhIN kIqI jfvygI. AunHF muwK skwqr ƒ inrdyÈ idwqy ik Auh sqMbr-2010 dy aMq qk sfry muwidaF df inptfrf krn.
gwlbfq ivc ihsf lYNidaF s[ bfdl ny ikhf ik pMjfb ivc sIaYPaYl skIm (bcq lYNp Xojnf) ƒ jldI lfgU krn dy muwdy ƒ ibAUro afP aYnrËI aYPIsYNsI (Bfrq srkfr) kol vI AuTfieaf hY qF ik ieh skIm pMjfb ivwc CyqI qoN CyqI lfgU ho sky. muwK mMqrI ny tRFsimÈn aqy izstrIibAUÈn nfl ho rhy ibjlI nuksfnF ƒ dUr krn dI loV `qy Ëor idMdIaF aYsosIeyÈn dy mYNbrF qoN pfvr sYktr ƒ hor vDyry kuÈl aqy AupBogqf pwKI bxfAux leI ies Kyqr ivwc aiq afDuink sUcnf qknflojI syvfvf ƒ Èfml krn dIaF sMBfvnf df pqf lfAux leI ZMg qrIky apnfAux leI ikhf.
mIitMg ivc muwK skwqr aYssI agrvfl, muwK mMqrI dy pRmuwK skwqr zIaYs gurU, pRmuwK skwqr ivq kybIaYs iswDU, ivÈyÈ pRmuwK skwqr muwK mMqrI ky jy aYs cImf cyar mYn km mYnyijMg zfierYktr, pMjfb styt tRFsimÈn kfrporyÈn ilmitz anurfg agrvfl aqy cyarmYn km mYnyijMg zfierYktr pMjfb styt pfvr kfrporyÈn ilmitz ieMjInIar ky zI cODrI vI hfËr sn.
BYx ƒ sMDfrf dyx jf rhy pqI pqnI durGtnf df iÈkfr, pqnI dI mOq
mfCIvfVf/suÈIl Èrmf
awj iewQoN 3 iklomItr dI dUrI `qyN pYNdy ipMz gVHI qrKfxf nyVy srihMd nihr dy pul `qy iewk vwzy trfly vwloN skUtr svfr ƒ twkr mfr idwqI, ijs dy iswty vjoN skUtr `qy svfr pqI-pqnI jÉmI ho gey qy pqnI dy gMBIr swt lwgx kfrn mOq ho geI.
imlI jfxkfrI anusfr, mfCIvfVf dy nyVly ipMz mhwdIpur dy rihx vfly rijMdr isMG afpxI pqnI BuipMdr kOr nfl afpxI BYx ƒ sMDfrf dyx leI KMnf nyVly ipMz slfxf ivKy afpxy skUtr nMbr pI bI 39-4546 `qy jf rhy sn ik srihMd nihr nyVy ipwCoN af rhy iewk 14 tfierF vfly vwzy trfly aYc afr 37 bI 4969 ny AunHF ƒ sfiez mfr idwqI. rfhgIrF ny AunHF ƒ cwk ky mfCIvfVf dy isivl hspqfl ivwc phuMcfieaf, pr BuipMdr kOr dy gMBIr swt lwgx kfrn Aus dI mOq ho geI, jdik rijMdr isMG dI hflq Kqry qoN bfhr dwsI jf rhI hY. puils dy hOldfr hrnyk isMG ny afpxI tIm nfl mOky `qy phuMc ky trwk zrfeIvr ivruwD afeIpIsI dI Dfrf 279, 304 ey `qy 427 qihq prcf drj kr ilaf hY. trwk zrfeIvr mOky qoN Prfr dwisaf jf irhf hY.
|
 |
| Aup-cyarmYn qy zfierYktr nfmËd |
| |
dyÈ syvk ibAUro
cMzIgVH : 9 agsq
pMjfb srkfr ny s[ gurbcn isMG bwbyhflI ƒ imlkPYz dy borz afP zfierYktrË df cyarmYn aqy gurcrn isMG gryvfl ƒ pMjfb rfj aDIn syvfvF cox borz dy mYNbr vjoN nfmËd krn dy nfl-nfl vwK vwK borzF aqy kfrporyÈnF dy borz afP zfierYktrË ivwc awT Aup-cyarmYn aqy 19 zfierYktr nfmËd kIqy hn.
ieh pRgtfvf kridaF awj ieQy pMjfb dy muwK mMqrI dPqr dy iewk bulfry ny dwisaf ik pMjfb srkfr dy srvsRI gurdIp isMG, hrjIq isMG adflqIvflf, lfB isMG dyvIngr, aimRq lfl agrvfl, sMjIv kumfr mwlFH, blkfr isMG, bfvf isMG aqy krnl (syvfmukq) drsn isMG ƒ kRmvfr pMjfb ishq pRxflI ingm, pMjfb rfj pCVIaF sRyxIaF kimÈnr, pMjfb anusUicq jfqI BON ivkfs ivwq ingm, pMjfb rfj AudXoigk ivkfs ingm, pMjfb AUrjf ivkfs eyjMsI, pYpsU roz trFsport ingm, pMjfb pCVIaF sRyxIaF BON ivkfs ivwq ingm aqy pMjfb sfbkf POjI ingm ivwc borz afP zfierYktrË dy zfierYktr vjoN nfmËd krn AuprMq Aup cyarmYn lgfieaf hY.
bulfry ny awgy dwisaf ik rfj srkfr ny srvsRI avqfr isMG jOhl, isvqfr isMG bfjvf, mnjIq isMG Kflsf aqy crnjIq isMG lflI ƒ pMjfb rfj snaqI ivkfs ingm dy borz afP zfierYktrË ivwc zfierYktr vjoN lgfieaf hY. iesy qrHF mihMdr kumfr agrvfl aqy srdUl isMG Èfm ƒ pMjfb lGU AudXoigk inrXfq ingm dy borz afP zfierYktrj ivwc zfierYktr vjoN lgfieaf igaf hY. rijMdr guwzU aqy mfstr pRIq isMG brlfs ƒ pMjfb anusUicq jfqF BON ivkfs ivwq ingm dy borz afP zfierYktrË ivwc zfierYktr vjoN lgfieaf igaf hY. AunF awgy dwisaf ik ivrnjIq isMG golzI, blbIr isMG iZwloN aqy rijMdr pfl isMG ƒ pMjfb AUrjf ivkfs eyjMsI ivwc borz afP zfierYktrË ivwc zfierYktr vjoN lgfieaf igaf hY. dlbIr isMG DIrovfl aqy jrnYl isMG mfihl ƒ pMjfb rfj gudfm ingm df borz afP zfierYktrj ivwc zfierYktr vjoN nfmËd kIqf hY. rxjIq isMG kfhloN, suKdrÈn isMG imhox, myjr isMG mojI, sqpfl byrI, gurpRIq isMG bnvflI aqy amrjIq isMG pMjrQ ƒ pMjfb aYgro snaq ingm, pYpsU roz trFsport ingm, pMjfb rfj jMglfq ivkfs ingm aqy pMjfb jn splfeI qy sIvryj borz ivwc kRmvfr borz afP zfierYktrj ivwc zfierYktr vjoN nfmËd kIqf hY.
ieQy ieh vI iËkrXog hY ik sRI iekbfl isMG drmflf, sRI sMdUrf isMG, sRI krnYl isMG aqy sRI suKijMdr isMG pihlF hI kRmvfr PrIdkot, biTMzf, ropV aqy pitaflf qoN zfierYktr cuxy jf cuwky hn. |
 |
| rfTOr iÉlfÌ suxvfeI tlI |
| |
amn lUnf
cMzIgVH : 9 agsq
pMjfb aqy hirafxf hfeIkrot ny awj ruickf CyV-CfV mfmly `c hirafxf dy sfbkf zIjIpI aYspIaYs rfTOr iÉlfÌ dfier do ptIÈnF `qy suxvfeI 29 sqMbr qwk tfl idwqI hY. iËkrXog hY ik sIbIafeI ny bIqI 19 julfeI ƒ ies mfmly dI jFc leI hor smyN dI mMg kIqI sI, ijs qoN bfad jsits sbInf ny mukwdmy dI suxvfeI awj qwk leI tfl idwqI sI. rfTOr dI vkIl pqnI afBf rfTOr ny adflq ƒ ikhf ik Auh sIbIafeI ƒ ies mfmly `c irport jld dfÉl krn leI inrdyÈ dyvy, ikAuNik jFc `c sIbIafeI pihlF hI kfÌI smF lMGf cuwkI hY. hflFik sIbIafeI vwloN jvfb dfÉl krn leI hor smF mMgy jfx qoN bfad jwj ny ies mfmly dI suxvfeI 29 sqMbr qwk awgy pf idwqI hY. |
 |
| bfdlF ivruwD suxvfeI 1 sqMbr nUS |
| |
bfdlF ivruwD iBRÈtfcfr dy mfmly dI suxvfeI pihlI sqMbr `qy peI
hrbMs bfgVI, bYnIpfl
mohflI : 9 agsq
pMjfb dy muwK mMqrI pRkfÈ isMG bfdl, Aup muwK mMqrI suKbIr isMG bfdl aqy hornF ivruwD cwl rhy iBRÈtfcfr dy mfmly ivc Aus smyN dy qPqIÈI aPsr pMjfb ivjIlYNs ibAUro dy juafieMt zfierYktr suirMdrpfl isMG dI ÊvfhI awj ÈurU ho geI.
mohflI dy vDIk sYÈn jwj mfxXog suirMdr agrvfl dI adflq ivc awj ies mfmly dI suxvfeI mOky Kud muwK mMqrI pRkfÈ isMG bfdl, Aup muwK mMqrI suKbIr isMG bfdl, AunHF dy mYnyjr hrbMs lfl aqy hor ivakqI hfËr sn.
mfxXog vDIk sYÈn jwj ny Kud ivjIlYNs ivBfg dy juafieMt zfierYktr suirMdrpfl isMG dy ibafn klmbwD kIqy. mfxXog adflq ny Aus koloN puwiCaf ik kI ies kys df clfn Aus ny pyÈ kIqf sI qy pyÈ krn qoN pihlF ies sfry mfmly ƒ pVH ilaf sI jF nhIN. puils aiDkfrI ny dwisaf ik muwK qPqIÈI aPsr vjoN Aus ny hI ieh clfn mfxXog adflq ivc pyÈ kIqf sI qy pVH ky Aus `qy hsqfKr kIqy sn. Ausny dwisaf ik ivjIlYNs ibAUro dy zI[afeI[jI[ bI[ky[ Aupl ny Ausƒ ies kys dy dsqfvyË sONpy sn qy ikhf sI ik ies df clfn adflq ivc pyÈ kIqf jfvy. mfxXog adflq ny suirMdrpfl isMG ƒ ieh kihMdy hoey toikaf ik Aus vloN pyÈ kIqy gey clfn aqy adflq ivc idwqy gey ibafnF ivc afpf ivroD hY. suirMdrpfl isMG ny ikhf ik Ausny jo clfn pyÈ kIqf, Auh vI TIk hY qy jo ibafn idwqy Auh vI shI hn. pr afpf ivroDI ibafn bfry dubfrf puwCy jfx `qy Ausny ikhf ik ies bfry Auh kuwJ nhIN kih skdf.
ies qoN pihlF rijstrfr afP kMpnIË dy pRqIinDI suirMdr kumfr dy ibafn klmbMd kIqy gey. suirMdr kumfr koloN jdoN mfxXog adflq afribt irËOrts kMpnI sbMDI puwCigwC krn lwgI qF bcfa pwK dy vkIlF ny ies gwl `qy ieqrfË kIqf ik ieh gvfh kyvl irkfrz lY ky afieaf hY qy ies ƒ qwQF bfry koeI bhuqI jfxkfrI nhIN hY. ies leI iesdI puwCigwC nhIN ho skdI. ies `qy mfxXog adflq ny aYvIzYNs aYkt dI Dfrf 165 ƒ BrI adflq ivc pVH ky suxfAuNidaF dwisaf ik adflq dIaF ÈkqIaF asIimq hn qy iksy vI vyly iksy vI ivakqI koloN iksy iksm df svfl vI puwiCaf jf skdf hY, BfvyN Auh pRsMigk hovy jF apRsMigk. suirMdr kumfr ny mfxXog adflq ƒ dwisaf ik afribt irËOrts kMpnI df 1997 qoN lY ky 2002 qwk df irkfrz nÈt ho cukf hY. ies smyN dI stytmYNt qy bYlYNs ÈIt vI ieh aiDkfrI pyÈ nhIN kr sikaf. sRI bfdl vwloN sInIar aYzvokyt bldyv isMG, sqnfm isMG klyr, ivkrm cODrI, hrmohn isMG pfl aqy prmjIq isMG brfV pyÈ hoey. mfxXog adflq ny ies mfmly dI aglI suxvfeI 1 sqMbr `qy pf idwqI hY. 1 sqMbr ƒ cfrtz akfAUNtYNt aYWs[ky[ sRIvfsqvf ƒ gvfhI leI bulfieaf igaf hY. |
 |
| 25 kroV dI hYroien brfmd |
| |
nIrj Èrmf, pfl isMG nOlI
jlMDr : 9 agsq
jlMDr idhfqI puils ny Qfxf krqfrpur tI puafieMt nOgËf cOk nyiVEN 25 kroV dI hYroien smyq 4 ivakqIaF ƒ kfbU krn df dfavf kIqf hY. aYsaYspI jlMDr idhfqI aÈIÈ cODrI ny pRYs kfnPrMs dOrfn dwisaf ik zIaYspI (zI) jlMDr rijMdr isMG, Qfxf krqfrpur dy muKI ieMdrjIq isMG aqy sIafeI stfÌ dy ieMcfrj aMgryË isMG ny gupq sUcnf dy afDfr `qy aMimRqsr-jlMDr roz tI puafieMt nOgËf cOk kol nfkf lfieaf hoieaf sI.
AunHF dwisaf ik iesy dOrfn iek alto kfr ƒ rok ky qlfÈI leI qF ies `c svfr cfr ivakqIaF koloN 5 iklo hYroien brfmd kIqI geI. AunHF dwisaf ik aMgryË isMG AurÌ gopI puwqr ÈmÈyr isMG vfsI rwK BUusy iËlHf aMimRqsr qoN zyZ iklo, blijMdr isMG AurÌ ibwtU puwqr amrIk isMG vfsI bfhrIaF Kurd iËlHf huiÈafrpur qoN zyZ iklo, rxjIq isMG AurÌ gorKf qoN iewk iklo aqy hrpRIq isMG qoN iewk iklo hYroien PVI geI. AunHF dwisaf ik ies igroh df srgxf bfvf isMG puwqr jrnYl isMG vfsI cIcf Qfxf GirMzf mOky qoN Prfr ho igaf. puils ny ienHF ivakqIaF iÉlfÌ mfmlf drj krky igroh dy srgxy dI igRÌqfr leI CfpfmfrI ÈurU kr idwqI.
ipRMsIplF, hYzmfstrF smyq aiDafpkF dIaF hËfrF afsfmIaF KflI
dIpqI bbUtf
jlflfbfd : 9 agsq
pMjfb srkfr vwloN skUlI iswiKaf ƒ lIh `qy ilafAux leI BfvyN kfPI Auprfly kIqy jf rhy hn, pr sfZy 3 sflF qoN vwD smF bIq jfx `qy vI akflI-Bfjpf srkfr aiDafpkF aqy skUl muKIaF dI Gft pUrI nhIN kr skI.
BrosyXog sUqrF qoN imlI jfxkfrI anusfr pMjfb srkfr ny mfxXog pMjfb aqy hirafxf hfeIkort kol iewk jnihwq ptIÈn dI suxvfeI dOrfn ies gwl df Kulfsf kIqf hY ik pMjfb dy sYkMzrI ivBfg ivwc hI aiDafpkF dIaF 15035 afsfmIaF KflI peIaF hn. pRfpq jfxkfrI anusfr pMjfb dy sYkMzrI skUlF ivwc ipRMsIplF dIaF kuwl 1723 afsfmIaF hn, pr kMm isrÌ 1176 kr rhy hn qy 547 afsfmIaF KflI peIaF hn. iesy qrHF pMjfb dy sYkMzrI ivBfg `c hYzmfstrF dIaF 1742 asfmIaF mnËUdf hn, jdik BrIaF isrÌ 598 hn qy bfkI 1144 asfmIaF ipCly keI sflF qoN KflI peIaF hn.
vrxnXog hY ik rmsf aDIn apgRyz hoey hfeI skUlF `c muwK aiDafpk qy klrk dI koeI afsfmI mnËUr hI nhIN kIqI geI. nfbfrz skIm aDIn 2106 nvIaF afsfmIaF dI isrjxf kIqI geI hY, pr BrqI iewk vI nhIN kIqI geI. ijs kfrn nfbfrz skIm aDIn awpgRyz hoey skUlF `c dfKl hoey hËfrF ividafrQIaF dI pVHfeI df nuksfn ho irhf hY. ies qoN ibnHF vwK-vwK iviÈaF dy mfstr kyzr dIaF 4333 aqy sI aYNz vI kyzr dy aiDafpkF dIaF 1106 afsfmIaF KflI dwsIaF geIaF hn.
ies qoN ielfvf mfstr kyzr qoN lYkcrfr kyzr dIaF qrwkIaF nf hox kfrn lYkcrfrF dIaF vI 4 hËfr afsfmIaF KflI peIaF hn. iesy qrHF drjf-4 dIaF 80 PIsdI aqy klrkF dIaF 40 PIsdI afsfmIaF KflI peIaF hn. jy pMjfb pRfiemrI iswiKaf ivBfg dI gwl kIqI jfvy qF hflfq iewQy vI cMgy nhIN hn.
imlI jfxkfrI anusfr 10 hËfr afsfmIaF iewQy vI KflI peIaF hn, syvfmukqI dI rÌqfr ijMnI qyË hY, AunI BrqI nhIN ho rhI. dwsxf bxdf hY ik pMjfb srkfr ny swqf sMBfldy hI 9998 pRfiemrI aiDafpk BrqI kIqy sn, pr hfly aml aDvfty hI hY. hux srkfr ny 3400 hor eItItI aiDafpkF dI BrqI muihMm afrMBI sI, pr Auh vI 70-30 dy ryVky kfrn ivvfdF `c hY.
pMjfb skfr vwloN hux rfKvyNkrn dy mfmly ƒ suprIm kort `c lY ky jfx kfrn iewk vfr BrqI df aml Twp ho ky rih igaf hY. pMjfb `c aiDafpkF qy muKIaF dIaF 30 hËfr afsfmIaF KflI hox dy muwdy `qy iswiKaf suDfr kmytI dy sUbf pRDfn jsvMq isMG igwl, sUbfeI bulfry hMs rfj, suKcYn isMG, rfj ikÈor kflVf aqy zf[ siqMdr isMG ny ikhf ik iswiKaf rfj srkfr dy eyjMzy `qy nMbr-1 `qy hoxI cfhIdI hY. AunHF ikhf ik sfrIaF aVcnF dUr krky pMjfb srkfr ƒ aiDafpkF dI rYgUulr BrqI `qy aml qyË krnf cfhIdf hY.
ies sbMDI jdoN iswiKaf mMqrI AuipMdrjIq kOr nfl sMprk krnf cfihaf qF vfr-vfr Pon krn `qy vI gwl nf ho skI, jd ik AunHF dy pRfeIvyt sYktrI BgvMq isMG df kihxf hY ik Auh CuwtI `qy cwl rhy hn aqy ies bfry koeI jfxkfrI nhIN dy skdy.
trwk dI lpyt `c afAux kfrn iqMn motrsfiekl svfrF dI mOq
aÈvnI, inrdoÈ
gurdfspur : 9 agsq
awj svyry gurdfspur bfeIpfs `qy siQq iewk aftf imwl dy sfhmxy trwk dI lpyt `c af jfx kfrn motrsfiekl `qy svfr iqMn ivakqIaF dI mOky `qy hI mOq ho geI.
imlI jfxkfrI anusfr motrsfiekl nMbr pIbI 06jI 7355 `qy svfr iqMn nOjvfn pTfnkot vfly pfisEN af rhy sn. iesy dOrfn ieh jdoN sQfnk bfeIpfs nyVy siQq iewk aftf imwl dy sfhmxy puwjy qF trwk nMbr pIbI 03 9526 dI lpyt `c af jfx kfrn iqMnF dI mOky `qy hI mOq ho geI. imRqk ivakqIaF dI pihcfx nMd lfl puwqr jgdIÈ cMd vfsI hmIrpur, rijMdr isMG puwqr ikRÈn isMG vfsI Btoaf iËlHf jMmUu aqy ieMdr kumfr vfsI ihsfr vjoN hoeI. puils ny mfmlf drj krky trwk ƒ kbËy `c lY ilaf. imRqk ivakqIaF dIaF lfÈF postmfrtm krvfAux leI sQfnk isvl hspqfl `c ilaFdIaF geIaF. |
|
|